Nazwiska, które musisz znać

 
 
 

*

Adamkiewicza tętnica = the artery of Adamkiewicz: In human anatomy, is the largest anterior segmental medullary artery. It has several other names, including Adamkiewicz artery, major anterior segmental medullary artery, artery of the lumbar enlargement, great radicular artery of Adamkiewicz, great anterior radiculomedullary artery and great anterior segmental medullary artery.

It typically arises from a left posterior intercostal artery, which branches from the aorta, and supplies the lower two thirds of the spinal cord via the anterior spinal artery.

Clinical significance: "Great radicular artery of Adamkiewicz ... provides the major blood supply to the lumbar and sacral cord." When damaged or obstructed, it can result in anterior spinal artery syndrome, with loss of urinary and fecal continence and impaired motor function of the legs; sensory function is often preserved to a degree. It can be important to identify the location of the artery when treating an abdominal aortic aneurysm. Its location can be identified with computed tomographic angiography. [http://en.wikipedia.org/wiki/Artery_of_Adamkiewicz]

Eponim pochodzi od nazwiska polskiego patologa Alberta Wojciecha Adamkiewicza (1850 –1921). [http://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Wojciech_Adamkiewicz]

*

Adsona próba = [SZ 1/1276]: Jedna z tzw. prób uciskowych (obok próby żołnierskiej i próby z nadmiernym odwiedzeniem kończyny) stosowanych w diagnostyce zespołu górnego otworu klatki piersiowej (TOS). Choremu poleca się odchylenie głowy do tyłu, skręcenie jej w stronę chorej kończyny i wykonanie głębokiego wdechu. Kończyna jest przywiedziona i skręcona na zewnątrz. Wynik próby uważa się za dodatni, jeżeli zanika tętno na tętnicy promieniowej, a chory po kilku minutach odczuwa drętwienie palców.

[Nosz ChN 1/133]: Próbę Adsona wykonuje się w pozycji siedzącej chorego, z przywiedzionymi ramionami. Badający odnajduje tętnicę promieniową, nad którą jest dobrze wyczuwalne tętno. Skręt i uniesienie głowy w kierunku chorej strony, po nabraniu głębokiego wdechu, powoduje znaczne osłabienie lub zanik tętna. Jednocześnie nad tętnicą podobojczykową może pojawić się szmer naczyniowy. Taki wynik próby świadczy o zespole mięśnia pochyłego przedniego lub obecności żebra szyjnego.

Jeżeli zaniknięcie tętna na tętnicy promieniowej wystąpi po odwiedzeniu kończyny górnej i jej zgięciu w stawie łokciowym, świadczy to o ucisku tętnicy podobojczykowej w przestrzeni między obojczykiem a 1. żebrem (zespół żebrowo-obojczykowy).

Uniesienie wyprostowanej kończyny górnej maksymalnie do góry powoduje zanik tętna na tętnicy promieniowej i łokciowej w przypadku ucisku tętnicy pachowej przez ścięgno mięśnia piersiowego mniejszego.

*

Akiyama – technika resekcji przełyku z trzech cięć metodą Aikyamy = Najpowszechniej przyjęty wariant operacji resekcji przełyku zaproponowanej przez McKeowna i Akiyamę. [Sz 2/666-668]: Dostęp trójpolowy z bardzo rozległą limfadenektomią w obrębie szyi, klatki piersiowej i nadbrzusza. Kolejność etapów:

1. torakotomia prawostronna (wypreparowanie całego wewnątrzpiersiowego odcinka przełyku, jak w operacji Ivora Lewisa); 2. laparotomia (etap brzuszny, jak w operacji Ivora Lewisa); 3. cięcie szyjne (wzdłuż przedniego brzegu mięśnia MOS; przełyk preparuje się okrężnie; możliwe uszkodzenie nn. krtaniowych wstecznych). Stapler: usunięcie krzywizny mniejszej żołądka wraz z ww.chł. („wydłużenie” żołądka). Żołądek przemieszcza się przez wypreparowany na tępo tunel zamostkowy (sposób Akiyamy; lepsze warunki do radioterapii pooperacyjnej), ale droga jest 5 cm dłuższa od drogi przez lożę przełyku w śródpiersiu tylnym (sposób McKeowna).

[Sz 2/661]: wg tabeli: dostęp trójpolowy wybiera się w 1. kolejności przy guzie przełyku zlokalizowanym w górnym i środkowym odcinku piersiowym (20-35cm od siekaczy); w 4. kolejności – przy guzie w dolnym odc. piersiowym i odcinku brzusznym (>35cm od siekaczy). Nie stosuje się tego dostępu przy guzie zlokalizowanym w dolnym odcinku gardła lub w szyjnym odcinku przełyku (15-20cm od siekaczy). [Q/J2009]

*

Alcocka kanał = Kanał sromowy (łac. canalis pudendalis) biegnie w ścianie bocznej dołu kulszowo-odbytniczego (łac. fossa ischiorectalis) wzdłuż gałęzi kości kulszowej, jego ściany tworzą blaszki powstałe na skutek rozdwojenia się powięzi zasłonowej (łac. fascia obturatoria). Zawartość: nerw sromowy (łac. nervus pudendus), tętnica sromowa wewnętrzna (łac. arteria pudenda interna), żyła sromowa wewnętrzna (łac. vena pudenda interna) [Boch 2/701]

*

Allena test = przydatny w ocenie sprawności unaczynienia tętniczego ręki. Polega na ocenie porównawczej czasu powrotu ukrwienia ręki przy uciśnięciu najpierw tętnicy promieniowej, a następnie łokciowej. [Sz 2/118]. [Nosz ChN 1/133]: = Próba Allena. Stosowana do oceny wydolności tętniczego łuku dłoniowego. W celu jej wykonania poleca się choremu zacisnąć rękę w pięść. Następnie należy ucisnąć tętnicę łokciową i promieniową. Po kilkudziesięciu sekundach pacjent prostuje palce ręki. Po odczekaniu 1 minuty zwalnia się ucisk tętnicy promieniowej i obserwuje ukrwienie ręki (ustępowanie zblednięcia). Próbę powtarza się od początku, tym razem zwalniając ucisk tętnicy łokciowej. Jeśli łuk dłoniowy jest wydolny, to prawidłowe krążenie ręki powinno wrócić po zwolnieniu ucisku jednej tętnicy przedramienia. W razie zaburzeń ukrwienia palców można przeprowadzić modyfikację tego badania. Jeżeli przy wydolnym łuku dłoniowym po zwolnieniu ucisku jednej tętnicy obserwuje się niedokrwienie pojedynczych palców, najczęściej świadczy to o skurczu lub zatorze tętniczym zaburzającym ich ukrwienie.

*

Altmeiera operacja - rektosigmoidektomia z dostępu kroczowego (wypadanie odbytnicy) [Moris]

*

Alvarado skala

[Sz 1/321]; [Kulig 118] → polskie opisy skali.

[http://en.wikipedia.org/wiki/Alvarado_score] = The Alvarado score is a clinical scoring system used in the diagnosis of appendicitis. The score has 6 clinical items and 2 laboratory measurements with a total 10 points.

Elements from the patient's history, the physical examination and from laboratory tests:

Abdominal pain that migrates to the right iliac fossa

Anorexia (loss of appetite) or ketones in the urine

Nausea or vomiting

Pain on pressure in the right iliac fossa [2 punkty!]

Rebound tenderness

Fever of 37.3 °C or more

Leukocytosis, or more than 10000 white blood cells per microliter in the serum [WBC> 10 G/L; 2 punkty!]

Neutrophilia, or an increase in the percentage of neutrophils in the serum white blood cell count.

The two most important factors, tenderness in the right lower quadrant and leukocytosis, are assigned two points, and the six other factors are assigned one point each, for a possible total score of ten points.

A score of 5 or 6 is compatible with the diagnosis of acute appendicitis. A score of 7 or 8 indicates a probable appendicitis, and a score of 9 or 10 indicates a very probable acute appendicitis.

A popular mnemonic used to remember the Alvarado score factors is MANTRELS:

Migration to the right iliac fossa,

Anorexia,

Nausea/Vomiting,

Tenderness in the right iliac fossa,

Rebound pain,

Elevated temperature (fever),

Leukocytosis, and

Shift of leukocytes to the left (factors listed in the same order as presented above).

Due to the popularity of this mnemonic, the Alvarado score is sometimes referred to as the MANTRELS score.

Nazwa pochodzi od nazwiska: Alvarado A.: A practical score for the early diagnosis of acute appendicitis.

Ann Emerg Med. 1986 May;15(5):557-64. Department of Molecular Biology and Biotechnology, Institute for Biomedical Research, National University of Mexico, Mexico, D.F., Mexico.

*

Amdrupa i Griffitha wagotomia (wysoce selektywna) polegająca na wybiórczym przecięciu wszystkich gałązek nerwów błędnych zaopatrujących wpust dna trzon żołądka z pozostawieniem unerwienia niewydzielającej kwasu solnego okolicy przedodźwiernikowej i odźwiernika. Nie zaburza czynności odźwiernika, pozwala na uniknięcie operacji drenującej żołądek. [Moris]

*

Anvila test = polega na lekkim uniesieniu wyprostowanej kończyny i uderzeniu w piętę w kierunku osiowym, wystąpienie dolegliwości bólowych w pachwinie lub w pobliżu stawu świadczy o chorobie stawu (zmiany zwyrodnieniowe, stan zapalny). Pomocnymi w ocenie funkcjonalnej stawu biodrowego mogą być: chwyt Thomasa, objaw Drehmanna oraz test Anvila. [http://www.wapn.pl/unipharmPL/artykuly/Choroby_zwyrod_staw/WK_diagnostyka_choroby_zwyr_zniekszt_st_biodrowego.pdf]

*

Aperta zespół = <łac. acrocephalosyndaktylia, ang. Apert syndrome) – uwarunkowany genetycznie zespół wad wrodzonych, charakteryzujący się palcozrostem (syndaktylia), zmianami w części twarzowej czaszki na skutek przedwczesnego zarastania szwów czaszkowych oraz towarzyszącymi często zmianami wrodzonymi innych narządów. [Sz 2/121-122].

Objawy i przebieg: Na obraz choroby składają się deformacje czaszki związane z przedwczesnym zarośnięciem szwów czaszkowych (craniosynostosis). Towarzyszą im zrośnięcie palców 2-5 (syndaktylia) rąk i stóp. Zmiany w obrębie twarzoczaszki prowadzą do pseudoprognatyzmu wskutek względnej hipoplazji szczęki i innych struktur kostnych środkowej części twarzy. Wstępuje hiperteloryzm oczny. Rozszczep podniebienia spotykany jest u około 25% chorych. U około 38% pacjentów występuje niedorozwój umysłowy (31% w stopniu lekkim, 7% w stopniu głębokim). [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Aperta] + foto

*

Apleya objaw = objaw służący do różnicowania uszkodzenia ścięgna zginacza palców powierzchownego i głębokiego palców rąk; (przerwanie powierzchownego zginacza może być maskowane czynnością powierzchownego). Należy polecić choremu wykonanie wyłącznego ruchu zginania w stawie międzypaliczkowym bliższym, jednocześnie przytrzymując biernie w wyproście sąsiednie palce, co wyłącza czynność głębokiego zginacza. [Sz 2/133]

*

Apleya test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Chory leży na brzuchu. Kończyna zgięta w kolanie pod kątem 90°. Przy ustabilizowanym udzie wykonuje się ruch rotacyjny raz z pociąganiem, raz z uciskiem. Ból w rotacji zewnętrznej sugeruje uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej, a w rotacji wewnętrznej - łąkotki bocznej. [SZ 1/683]

*

Arbuthona i Lahne’a choroba – zanik motoryki jelita grubego (slow transit constipation).

Stosowanym leczeniem jest subtotalna kolektomia z zespoleniem krętniczo-okrężniczym, obecnie uznaje się za standard leczenia przewlekłego zaniku motoryki jelita niepoddającego się leczeniu zachowawczemu. [Moris]

*

Armstronga klasyfikacja = klasyfikacja stopnia ciężkości choroby refluksowej (GERD); 4-stopniowa: 0=fizjologia ... 3=b.ciężki; Nazywana także klasyfikacją MUSE (M=Metaplasia, U=Ulcus, S=Stricture, E=Erosion) [H 1/542] <ang. muse = muza>; W Heroldzie użyto nieprawidłowej formy nazwiska (Amstrong), ale to pewnie wina tłumacza. Powinno być: D. Armstrong]

Porównaj:

Klasyfikacja GERD wg Savary'ego i Millera [H 1/541]

Klasyfikacja Los Angeles [H 1/542]:

Okres/Stopień - Opis występujących zmian

A - nadżerki długości nie większej niż 5 mm

B - nadżerki długości większej niż 5 mm

C - nadżerki obejmujące w sposób ciągły co najmniej dwa sąsiednie fałdy

D - nadżerki obejmujące co najmniej 75% obwodu

*

Auerbacha – autonomiczny splot warstwy mięśniowej żołądka (Sz 2/682). Zawiera zarówno włókna współczulne, jak i przywspółczulne [Boch 2/218]. [W jelicie cienkim] znajduje się w błonie mięśniowej pomiędzy warstwą okrężną a podłużną mięśni. Odpowiada za prawidłową motorykę. [Sz 2/716]

Meissenera - autonomiczny splot warstwy podśluzówkowej żołądka (Sz 2/682). „… w utkaniu podśluzowym jelita.” [Sz 2/716].

*

Babcocka operacja

= najbardziej doszczętna operacja żylaków [kończyn dolnych]. Polega na odcięciu wszystkich żył ujścia żyły odpiszczelowej, podskórnym wyrwaniu całej żyły odpiszczelowej (stripping), podwiązaniu i przecięciu niewydolnych żył przeszywających oraz wycięciu wszystkich żylakowato zmienionych żył. Jeżeli żylakowato zmieniona jest żyła odstrzałkowa lub jej dopływy, to należy je usunąć. [Nosz ChN 1/452]

= operacja żylaków połączona z usunięciem żyły odpiszczelowej na metalowej elastycznej sondzie [Nosz 2/1085]. Metalowa sonda = Nabatoffa zgłębnik [Nosz ChN 1/275]

= obdarcie (stripping) żyły odpiszczelowej [Angio 356].

*

Bakera torbiel;

W Polsce jest często używana nieprawidłowa forma "torbiel Beckera" (z niemiecka, jak np. "serwis tenisowy Borisa Beckera"); nawet w Podstawach chirurgii Szmidta [SZ 1/1189].

Nazwa pochodzi od: William Morrant Baker [angielski chirurg i anatom]

W. M. Baker: The formation of abnormal synovial cysts in connection with the joints. II.

St.Bartholomew’s Hospital Reports, London, 1885, 21: 177-190.

[źródło: http://www.whonamedit.com/synd.cfm/605.html]

Description:

Hernia-like cysts in synovial membranes, especially of the knee joints, produced by synovial fluid escaping from a joint through a natural channel or thorugh a hernial opening in the synovial membrane. Limited extension with mild aching and stiffness of knee. Occur at any age, but more frequent in males 15 to 30 years of age. Aetiology unknown. Inheritance reported in a family.

[ProMemoriam: Baker Street - londyńska ulica. Znana głównie dzięki literackim postaciom Sherlocka Holmesa i dr. John H. Watsona wymyślonych przez Artura Conan Doyle'a.] [wikipedia] [Dla mnie ulica Piekarska w Londynie będzie zawsze saksofonem w utworze "Baker Street" Gerry'ego Rafferty'ego.]

*

Ballance'a objaw = objaw występujący w pęknięciu śledziony. Po obu stronach jamy brzusznej stwierdza się stłumienie odgłosu opukowego, którego granica przesuwa się po stronie prawej, natomiast po stronie lewej jest stała na skutek obecności skrzepów krwi wokół pękniętej śledziony. [OPCh 842-864]

Ballance's sign (ruptured spleen). On percussion of both flanks there is dullness which is shifting on the right side but static on the left due to coagulated blood around the splenic rupture. [OHCS 844]

*

Barretta przełyk = metaplazja typu jelitowego lub żołądkowego w dystalnym odcinku przełyku. Ryzyko raka gruczołowego przełyku wzrasta szczególnie wtedy, gdy w ogniskach metaplazji stwierdza się dysplazję. [Kordek 167]. Jest to adaptacyjna metaplazja wyzwolona drażnieniem przez sok żołądkowy. W ok. 10% przypadków w obszarze metaplazji rozwija się rak gruczołowy [GK 562].

[Sz2/633] = segment błony śluzowej dystalnego odcinka przełyku wyścielony nabłonkiem gruczołowym, który powstaje w następstwie przewlekłej ekspozycji na treść żołądkową zarzucaną do przełyku. Na podłożu przełyku Barreta rozwija się rak gruczołowy (adenocarcinoma). [Stanowiący 10% raków przełyku; 90% to rak płaskonabłonkowy (taka proporcja występuje w Polsce. W USA i Europie Zach.: 50/50%) – Kordek 167]

*

Barretta zespół nabyty; nabyte skrócenie przełyku (H390) = nabłonek płaski w końcowym odcinku przełyku zostaje zastąpiony cylindrycznym (walcowatym), co sprzyja owrzodzeniom (wrzód Barretta) i przemianom złośliwym w 10% (PLP 224). Wrzód Barretta jest całkowicie otoczony przez nabłonek walcowaty (H 390). U każdego chorego z zespołem Barretta - rozpocząć lecznie przeciwrefluksowe i wykonywać co rok badanie endoskopowo-bioptyczne. (Kordek 168)

*

Bartona – niestabilne złamanie nadgarstka ze szczeliną równoległą do osi. [Sz 1/695-696]

*

Basedow's coma = Thyreotoxic coma. [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/896.html]

*

Basedowa triada = tzw. triada merseburska = klasyczne objawy choroby Gravesa i Basedowa opisane przez Basedowa w 1840r. = Wole, tachykardia i wytrzeszcz gałek ocznych. [Sz 2/1074]

[H2/958: triada Basedowa występuje u 50% chorych].

Karl Adolph von Basedow - zmarł 11 kwietnia 1854 w Merseburgu - niemiecki lekarz, w 1840 roku jako pierwszy opisał dokładnie chorobę objawiającą się wytrzeszczem oczu, powiększeniem tarczycy i tachykardią, nazwana później jego imieniem – choroba Basedowa (lub choroba Gravesa-Basedowa). [wikipedia]. W krajach anglosaskich nazywana chorobą Gravesa.

[Merseburg - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Miasto leży na przedgórzu gór Harz u ujścia rzeki Geisel do Soławy. W 1002 roku odbył się tu Zjazd państwowy, na który przybył król Bolesław I Chrobry i następnie ledwo uszedł z życiem z próby zamachu.]

[Basedow - dzielnica Prenzlau - info dla szczecinian ;-)].

*

jod-Basedow zespół = nadczynność tarczycy wywołana w wyniku spożywania preparatów z dużą zawartością jodu (np. syropy wykrztuśne, środki cieniujące, jodek potasu, amiodaron - lek przeciwartymiczny zawierający jod, etc.) [Sz 2/1074]

*

Bassiniego operacja = operacja przepukliny pachwinowej, w której mięsień skośny wewnętrzny przyszywa się do więzadła pachwinowego, a nad powrózkiem zszywa się rozcięgno mięśnia skośnego zewnętrznego [Nosz 2/1085]

*

Battle’a objaw = wybroczyny i zasinienie skóry za uchem występujące często przy złamaniu podstawy czaszki. [J-C 592]

*

Bauhina zastawka = Zastawka krętniczo-kątnicza (łac. valva ileocecalis; ang. the ileocaecal valve) – fałd błony śluzowej, łączący koniec jelita krętego z kątnicą. Zapobiega (choć nie w pełni skutecznie) cofaniu się płynnej treści z jelita grubego do jelita cienkiego. Dawna nazwa anatomiczna honoruje szwajcarskiego lekarza, anatoma i botanika, Gasparda Bauhina (1560-1624). [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zastawka_kr%C4%99tniczo-k%C4%85tnicza]

*

Bauma - niskie wycięcie węzłów chłonnych pachowych wg Bauma (LAD, low axillary dissection) = usunięcie 1. piętra i części 2. piętra węzłów chłonnych pachowych. Stosuje się je w niektórych typach nowotworów (rak śluzowy) lub przy amputacji prostej poszerzonej o diagnostykę węzłów chłonnych. [Kordek 220]

*

Becka triada - występuje w tamponadzie serca. 1.wzrost ciśnienia żylnego, 2.spadek ciśnienia tętniczego, 3.głuche tony serca. Inne objawy to: tętno paradoksalne i przepełnienie żył szyjnych. [Sz 2/258]. [Q-J2008]

Tętno dziwaczne (paradoksalne), polega na nadmiernym obniżeniu skurczowego ciśnienia tętniczego podczas wdechu (więcej niż o 10 mm Hg). Jest to objaw ważny, ale nie patognomoniczny.

Etiologia: Tamponada serca może powstać nagle, na przykład w wyniku rany kłutej, komplikacji kardiochirurgicznych, pęknięcia ściany serca (zwykle w przebiegu zawału mięśnia sercowego) czy pęknięcia krwiaka (tętniaka) śródściennego części wstępującej aorty. Powoli narastająca tamponada serca to skutek zapalenia osierdzia, nacieku nowotworowego na worek osierdziowy, krańcowej niewydolności krążenia, wątroby lub nerek. Przy powolnym procesie nawet 2 litry płynu mogą się zebrać w przestrzeni osierdziowej i dochodzi wtedy do rozciągnięcia osierdzia, przystosowującego się do zwiększonej objętości płynu. Przy szybkim napływie 100 ml krwi może spowodować tamponadę. [wikipedia]

*

Beckwitha i Wiedermanna zespół - przerost połowiczy ciała. [Sz 1/362; Sz 2/482,489]    

*

Begera operacja = Resekcja głowy trzustki z zaoszczędzeniem dwunastnicy. [Sz 2/988 rys.+opis] Porównaj: operacja sposobem Freya.

*

Bennetta złamanie powstaje w wyniku osiowego urazu kciuka. Fragment przyśrodkowy pozostaje na miejscu, natomiast 1. kość śródręcza przesuwa się w kierunku grzbietu kości czworokątnej większej. Nastawienie polega na wyciągu osiowym. Jeśli nie udaje się utrzymać repozycji, należy unieruchomić nastawiony odłam drutem Kirschnera. Iselin poleca zespolenie 2 drutami 1. i 2. kości śródręcza w pozycji chwytu cylindrycznego. Można też bezpośrednio zespolić oderwany fragment drutem Kirschnera (metoda łatwa i daje dobre wyniki). Skuteczne, lecz drogie jest zespolenie za pomocą śruby Herberta. [Sz 2/143-144 + rys.]; [JC-]

[PLP 523]: Złamanie Bennetta – Złamanie podstawy pierwszej kości śródręcza; stawowe, skośne, odłam łokciowy; powstaje przez uderzenie w odwiedziony kciuk z jego zwichnięciem w kierunku grzbietowym i promieniowym. Leczenie: osteosynteza śrubami lub drutami Kirschnera. Inną postacią złamania podstawy pierwszej kości śródręcza jest złamanie Rolanda.

*

Bentalla operacja = (i jej modyfikacje) jest najczęściej wykonywaną operacją podczas usuwania tętniaków obejmujących aortę wstępującą wraz z jej podstawą (opuszką). [SZ 1/1170-1171 rys.+opis]

*

Bernarda zespół - niedrożność jelit spowodowana kamieniem żółciowym. Jest najczęstszym powikłaniem przetoki żółciowej samoistnej wewnętrznej. Dotyczy około 20% chorych z przetokami żółciowymi. W 60% przyp. kamień klinuje się w końcowym odc. j. krętego. Rzadziej w bliższym odc.j.cienkiego (15%), w żołądku (15%), esicy 5%. Jeżeli klinuje się w dwunastnicy to nosi nazwę zespołu Bouvereta.

Z. Bernarda wyst. zwykle u otyłych kobiet w starszym wieku chorujących na cukrzycę. Miewa charakter cykliczny (przemieszczanie złogu w j. cienkim). [Sz 2/922]

*

Bernardi operacja = [Sz 2/500]: stosowana dawniej operacja w żylakach powrózka nasiennego 3. stopnia, polegająca na wysokim zaotrzewnowym podwiązaniu i wycięciu żyły jądrowej. Obecnie została zastąpiona radykalnym podwiązaniem zarówno żyły, jak i tętnicy jądrowej. (→ operacja sposobem Palomo)

*

Bernsteina test = test kwaśnej perfuzji przełyku stosowany w diagnostyce choroby refluksowej przełyku (ChRP) i różnicowaniu bólu pochodzenia przełykowego. Używa się  0.1 N HCL. [Sz 2/601]

*

Billrotha I operacja (Rydygiera) = częściowe wycięcie żołądka (odźwiernika i części przedodźwiernikowej) i zespolenie „koniec do końca" kikutów żołądka i dwunastnicy [Nosz 2/1085]

*

Billrotha II operacja = częściowe wycięcie żołądka z zaszyciem kikuta dwunastnicy i wytworzeniem zespolenia żołądkowo-jelitowego z pierwszą pętlą jelita czczego [Nosz 2/1085]

*

Bismutha klasyfikacja uszkodzenia dróg żółciowych: [Sz 2/938]

    I-uszkodzenie przewodu wątrobowego wspólnego (PWW), >2 cm od ostrogi

    II-uszkodzenie PWW, <2 cm od ostrogi

    III- uszkodzenie w obrębie ostrogi

    IV- uszkodzenie dotyczy każdego z przewodów wątrobowych oddzielnie (na wysokości przewodów wątrobowych)

[Ostroga to miejsce połączenia obu przewodów wątrobowych - Sz 2/938]

*

Bismutha i Corlette’a klasyfikacja - klasyfikacja raka dróg żółciowych wnęki wątroby <ang. hilar cholangiocarcinoma> [rys. Sz 2/929]

     I – naciek na przewód wątrobowy wspólny

     II - naciek na przewód wątrobowy wspólny + ostrogę

     III A -naciek na PWW + ostrogę + drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe po str. prawej

     III B- naciek na PWW + ostrogę + drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe po str. lewej

     IV- naciek na PWW+ ostrogę + drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe po str. P i L                   

*

Blooma i Richardsona podział raka przewodowego naciekającego sutka [najczęstszy - 65-80% wszystkich RS wg SZ 1/875]:

jest to podział w zależności od stwierdzanego w obrazie histologicznym nasilenia anaplazji komórek nowotworowych, liczby figur podziału i skłonności do tworzenia układów cewkowatych. Wyróżnia 3 stopnie złośliwości morfologicznej: stopień 1. odpowiada rakowi najmniej złośliwemu, stopień 3. - najbardziej złośliwemu. [GK 764] [SZ 1/890]: Powszechnie przyjęty system Blooma i Richardsona z późniejszymi modyfikacjami.

*

Blounta choroba = Piszczel szpotawa = <łac. Tibia vara infantum et iuvenum> rzadka jednostka chorobowa, wystująca w 2 postaciach: dziecięcej i młodzieńczej.

Zaburzenia wzrostu, dojrzewania i kostnienia śródchrzęstnego przyśrodkowej lub tylno-przyśrodkowej części przynasady, chrząstki wzrostowej i nasady bliższej piszczeli doprowadzają do ostrego, kątowego, szpotawego zagięcia k. piszczelowej z rotacją wewnętrzną dalszej jej części o różnym nasileniu. Etiologia nieznana. Deformację należy leczyć operacyjnie i to wcześnie. Częste nawroty wymagają reoperacji. [Sz 2/47]

*

Blumberga objaw = objaw otrzewnowy Blumberga = <ang. rebound tenderness> klasyczny objaw przy podrażnieniu otrzewnej. Polega on na wystąpieniu nagłego przeszywającego bólu brzucha po gwałtownym oderwaniu dłoni badającego od powłok chorego, po uprzednim delikatnym stopniowym uciśnięciu powłok. Został opisany po raz 1. przez J.M.Blumberga w 1907r., jako wczesny objaw OZWR, po wywołaniu bólu w punkcie McBurneya. [Kulig 39]

*

Blumera próg = obecność wszczepów nowotworowych w zachyłku (jamie) Douglasa stwierdzanych w badaniu per rectum [Sz 1/317, Sz 2/695]

Nowotwory z wysiewem otrzewnowym dają objaw twardego, nieruchomego nacieczenia zachyłku otrzewnej - tzw. próg Blumera. [Ostry brzuch. Jan Kulig, Wojciech Nowak (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, s. 42.]

Próg Blumera – badalne per rectum masy guzowate w zachyłku odbytniczo-pęcherzowym (u mężczyzn) lub odbytniczo-pochwowym (u kobiet) występujące w rozrostach nowotworowych. Najczęściej towarzyszy rakowi trzonu i ogona trzustki. Nazwa objawu pochodzi od amerykańskiego lekarza George'a Blumera (1872–1962). [Wikipedia]

Blumer's shelf = A shelf-like tumor of the anterior rectal wall felt on rectal examination indicating implantation metastases in Douglas' pouch as in gastric carcinoma or tuberculous peritonitis. [http://www.whonamedit.com/synd.cfm/3760.html]

Artykuł: G. Blumer: The rectal shelf. A neglected rectal sign of value in the diagnosis and prognosis of obscure malignant and inflammatory diseases within the abdomen. Albany Medical Annals, 1909, 30: 361-366.

*

Blumgarta (Heppa) operacja - zespolenie żółciowe w uszkodzeniu III/IV st., z odsłonięciem grzbietowej strony lewego przewodu wątrobowego. [Sz 2/940-941]

*

Boariego operacja - w uszkodzeniu dolnego odcinka moczowodu (rurka z pęcherza). [Sz 1/447; 2/361-362]

*

Boasa objaw = W ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego ból promieniuje do kąta łopatki, poniżej którego znajduje się obszar skóry objęty przeczulicą. [Dav 216]

*

Bochdaleka przepuklina - wrodzona przepuklina przeponowa wrotami, której są ubytki w tylno-bocznych częściach przepony (tzw. trójkąty lędźwiowo-żebrowe). [porównaj: Morgagniego przepuklina] [Sz 2/283-287]

*

Bockharta liszajec = Impetigo Bockharti = <łac. Ostiofolliculitis> = zapalenie mieszka włosowego. Różnicowanie z czyrakiem: czyrak jest kolejną fazą tego stanu, w której powstaje czop martwiczy.

*

Boerhaave'a zespół =

[Kulig 209]: odmiana pęknięcia dolnej części przełyku, jednak w odróżnieniu od zespołu Mallory'ego - Weissa, gdzie pęknięcia dotyczą jedynie błony śluzowej, w zespole Boerhaave'a pęknięcia dolnej części przełyku obejmują całą grubość ściany, prowadząc do zapalenia śródpiersia.

[Szmidt 2/658-659] używa innej odmiany nazwiska: z. Boerhaavego = stanowi jedną z form klinicznej manifestacji pęknięcia przełyku w wyniku wymiotów. W 70% przypadków pęknięcie pentruje do lewej j.opłucnej. Przypadki, w których do uszkodzenia przełyku dochodzi w wyniku gwałtownego zwiększenia ciśnienia śródbrzusznego, to tzw. urazy barogeniczne, wymiotnopochodne lub związane z parciem.

[Herold 1/536] (Nosz-)

*

Böhlera test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Chory leży na plecach, ruch „ściskania" szczeliny stawowej w kierunku przyśrodkowym wywołuje ból. [SZ 1/683]

*

Borrmanna klasyfikacja = makroskopowa klasyfikacja zaawansowanego raka żołądka.  [Sz- 2/695] Tabela:

Typ 1 = egzofityczny, ograniczony, pojedynczy polipowaty guz bez owrzodzenia, wrastający do światła żołądka

Rodzaj wzrostu: polip.

Częstość: 5%.

Rokowanie: względnie dobre.

Typ 2 = owrzodziały rak o uniesionych brzegach i ostrym odgraniczeniu

Rodzaj wzrostu: miseczkowaty.

Częstość: 35%.

Rokowanie: względnie dobre.

Typ 3 = słabiej odgraniczony rak z owrzodzeniem, którego brzegi „gubią się" w otaczającej błonie śluzowej

Rodzaj wzrostu: wrzodziejący/naciekający.

Częstość: 50%.

Rokowanie: złe.

Typ 4 = rak rozlany (linitis plastica) - jednolicie nacieka (czasami na dużej przestrzeni) ścianę żołądka; rozlane zmiany charakteryzują się brakiem podatności żołądka na rozciąganie i brakiem perystaltyki

Rodzaj wzrostu: rozlany/naciekający (włóknisty).

Częstość: 10%.

Rokowanie: złe.

[PLP 232: b. dobry rysunek z klasyfikacją]; [Nosz-].

W Szmidcie nazwisko autora jest podane nieprawidłowo (przez 1 "r"). [ProMemoriam ;-)  przez 1R pisał się Martin Bormann, generał SS, Zawsze u boku Hitlera, jako jego zastępca i osobisty sekretarz cieszył się absolutnym zaufaniem Führera, który powtarzał: "Aby wygrać wojnę, potrzebuję Bormanna!". Po samobójstwie Hitlera Bormann opuścił 30 kwietnia 1945 roku jego bunkier i od tej pory jego losy przez wiele lat nie były znane, aczkolwiek przypuszcza się, że został wkrótce po ucieczce zabity przez oddziały radzieckie (jedyny z przywódców Rzeszy, który zginął od "nieprzyjacielskiego ognia"). [wikipedia]

*

Bosniaka klasyfikacja - klasyfikacja torbieli nerek. 4-stopniowa: I torbiele proste, II- minimalne odstępstwa od torbieli prostej, III- wyraźne odstępstwa, IV- guzy nieostro odgraniczone. (BTW: 60% populacji ma torbiele w nerce) [Kurs atestacyjny 2009]

*

Bouvereta zespół - postać zespołu Bernarda, w której kamień żółciowy klinuje się w dwunastnicy (Sz 2/922).

"W przypadku rzadkiego z. Bouvereta kamień można usunąć z dwunastnicy, chwytając go podczas duodenoskopii w koszyczek Dormi. [Sz 1/333].

*

Boyda żyły - żyły przeszywające zlokalizowane na goleni poniżej kolana. [SZ 1/1316]

*

Brickera – operacja sposobem Brickera - wszczepienie moczowodów do skóry za pomocą krótkiego odcinka jelita. [Sz 2/413]

*

Brooka reguła płynoterapii. [Sz 1/612] Jedna z 3 najczęściej stosowanych (obok reguły Parkland i reguły Monafo) reguł przetoczeniowych stosowanych w leczeniu oparzeń. [SZ 1/545]: Zaleca przetoczenie w ciągu pierwszych 24h po oparzeniu mleczanowego płynu Ringera w ilości: 

2 ml x 1 kg mc. x 1% pow. oparzonej (u dorosłych)

3 ml x 1 kg mc. x 1% pow. oparzonej (u dzieci)

[JC 477] Procent oparzonej całkowitej powierzchni ciała oblicza się zgodnie z regułą dziewiątek (Wallace’a). Połowa wyliczonej objętości płynów powinna być przetoczona w ciągu pierwszych 8h, reszta w następnych 16h. Objętość i szybkość przetaczania mogą być zmienione w zależności od wartości OCŻ, diurezy i innych parametrów ważnych dla życia.

*

Browna-Sequarda zespół = zespół połowiczego uszkodzenia rdzenia. Tego typu uszkodzenia są nieodwracalne. [Sz 1/680]

Występuje zwykle w zranieniach przeszywających. Charakteryzuje się:

1. przeciwstronną utratą czucia bólu i temperatury z zachowanym osłabionym czuciem dotyku

2. po stronie zranienia – Niedowład i utrata czucia głębokiego

*

Brunera cięcie = Cięcie zygzakowate Brunera = powszechnie stosowane cięcie biegnące od linii neutralnej promieniowej do linii neutralnej łokciowej. [Sz 2/120 + rys.]

*

Brunnera brodawka → Santoriniego brodawka

*

Bucka powięź = powięź głęboka prącia [Sz 2/368-369]. Jej przerwanie w trakcie urazu powoduje powstanie rozległego krwiaka obejmującego prącie, mosznę i krocze. Krwiak ma charakterystyczny kształt motyla. [rys.: Sz 2/369 i Nosz 1/346]

*

Burkitta chłoniak = odmiana b.agresywnego chłoniaka limfoblastycznego; często występuje w postaci dużej masy w jamie brzusznej, powodując niedrożność jelit. (Kordek 288). Występuje endemicznie w Afryce (Nigeria, Tanzania), wiązany etiologicznie z wirusem Epsteina-Barr (EBV). (Kordek 285).

*

Butlera przyrząd = metalowa konstrukcja ułatwiająca nakładanie elastycznej pończochy uciskowej stosowanej przez chorych z przewlekłą chorobą żylną kończyn dolnych [Gloviczky 206]

*

Cantliego linia = Zewnętrzna linia podziału na prawą i lewą połowę wątroby, poprowadzona od łożyska pęcherzyka żółciowego do żyły głównej dolnej w odcinku nadwątrobowym. [Sz 2/827 + rys.].

[Nosz 2/1083]: Linia Cantlie’a.

*

Cantrella pentalogia. Celosomia górna = rozległa wada rozwojowa przedniej ściany klatki piersiowej, najczęściej letalna, polegająca na współistnieniu:

               1.przepukliny pępowinowej z wynicowaniem serca

               2.ubytku osierdzia

               3.rozdwojeniem i ubytkiem mostka oraz ściany nadbrzusza i przepony (pentalogia Cantrella) [Moris]      

*

Carolego zespół [wcześniejsze wydanie H517: Caroliego] = torbielowate poszerzenia PŻW i PW; choroba wrodzona dziedziczona recesywnie genem autosomalnym. Typ 1 - z obecnością złogów i zapaleniem dróg żółciowych. Typ 2 - z marskością wątroby, gorsze rokowanie. [Herold 1/719] [Nosz 2/799]

W klasyfikacji Todaniego = jest to typ V (najrzadszy) torbieli dróg żółciowych. [Sz 2/944]

*

Cartera triada

1. Obecność trzewi wypełnionych powietrzem w klatce piersiowej

2. Niedrożność górnego odcinka przełyku

3. Brak istotnych odchyleń w badaniu jemy brzusznej. [Moris]

*

Castelmana guz = łagodny rozrost węzłów chłonnych; podany w diagnostyce różnicowej ziarnicy złośliwej (choroby Hodgkina) (Kordek 295).

Castleman's tumour = Unusual mediastinal lymph node hyperplasia resembling thymoma.

Castleman's disease = A pathological condition characterized by large, benign, hyperplastic lymph nodes containing concentric perivascular aggregates of lymphocytes. [whonamedit.com]

*

Cattella i Braascha manewr = Manewr uzupełniający wykonywany po szerokim manewrze Kochera od strony prawej, polegający na uwolnieniu tylnych przyczepów krezki jelita cienkiego. Pozwala na odsłonięcie żyły głównej dolnej. [SZ 1/754]

*

Charcota stopa = Stopa neuroosteoartropatyczna; osteoartropatia Charcota. Szczególna postać zespołu stopy cukrzycowej, którą charakteryzuje postępujące uszkodzenie kości i stawów stopy współistniejące zazwyczaj z upośledzeniem unerwienia obwodowego. [SZ 1/238-241]

*

Charcota triada = klasyczna triada objawów ostrego zapalenia dróg żółciowych, występująca u 50-70% chorych.

1.Gorączka z dreszczami (wyst. u 90%), 2.żółtaczka, 3.Ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, (2. i 3. wyst. u 60-70% chorych). (dolegliwości bólowe mają niewielkie lub umiarkowane nasilenie).

Łącznie z 2 kolejnymi objawami tworzą tzw. pentadę Reynoldsa. 4. objawy wstrząsu (u 30%), 5. zaburzenia ze strony OUN (u 10-20%).

[Kulig 139][Sz 2/942]

*

Chełmońskiego objaw – objaw chorobowy występujący w chorobach wątroby, polegający na występowaniu bolesności w trakcie uderzenia w okolicę łuku żebrowego prawego. Zwykle badanie tego objawu polega na położeniu dłoni na łuku żebrowym prawym i następnie uderzeniu w dłoń pięścią drugiej ręki. W przypadku wystąpienia bólu uważa się objaw za dodatni i świadczy to o istnieniu procesu zapalnego pęcherzyka żółciowego, zwłaszcza w kamicy żółciowej.

Objaw opisał polski lekarz Adam Chełmoński (1861-1924). [wikipedia]

*

Chena schemat - do oceny funkcji kończyny górnej replantowanej powyżej nadgarstka. [Moris]

*

Childa operacja = wycięcie trzustki bez usuwania dwunastnicy [Nosz 2/1085]

Childa operacja = prawie całkowite wycięcie trzustki. Wycina się 80-95% obwodowej części narządu, z pozostawieniem niewielkiego rąbka gruczołu (1-2cm) od strony dwunastnicy, który zaszywa się bez wytworzenia zespolenia. [Sz 2/990]

Wskazania do zabiegu:

- nawroty silnego bólu po wcześniejszych operacjach drenażowych lub obwodowej resekcji trzustki;

- zniszczenie przez proces zapalny prawie całego gruczołu;

- liczne ogniska zwapnień i torbiele przy nieposzerzonym przewodzie trzustkowym.

U wszystkich chorych po tym zabiegu rozwija się cukrzyca.

*

Child-Pugh klasyfikacja (Childa i Paugha klasyfikacja) - dotyczy stopnia zaawansowania niewydolności wątroby

Grupy: A/ 5-6 pkt, B/ 7-9 pkt, C/10-15 pkt (grupa C - zabieg operacyjny przeciwwskazany). [Wytyczne 176]

[Sz 2/881] Grupy ABC jw.

*

Childressa test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Chód w przysiadzie powoduje ból niekiedy tak uporczywy, że badany po 1 lub 2 krokach rezygnuje z dalszego ruchu. [SZ 1/683]

*

Childsa operacja = odmiana operacji Noble'a, harmonijkowate ułożenie jelita cienkiego powstaje przez zszycie niewchłanialnymi szwami odpowiednio ułożonych blaszek krezki jelita [Nosz 2/1085]

*

Clairmonta objaw = obecność odczynowego wysięku w lewej jamie opłucnej w przebiegu OZT [Sz 2/964]

*

Cloqueta węzeł = Rosenmullera węzeł

*

Cocketta zespół = Maya-Thurnera zespół

*

Cocketta żyły = żyły przeszywające piszczelowe tylne [SZ 1/1316] [nad kostkami. Mnemotechnicznie: KO-stkowe - KO-keta]

*

Codmana objaw = sarcoma osteogenes (?) ostroga mięsakowa Codmana - odwarstwienie okostnej przez masę guza. [Moris]

*

Collesa złamanie (wyprostne) = [PLP 520-522]: Złamanie obwodowej nasady k. promieniowej. Najczęściej występujące złamanie u dorosłych. Częste u starszych ludzi. K > M. Powstaje przy upadku na wyprostowaną kończynę górną i grzbietowo zgiętą rękę. Diagnostyka: odłam dalszy przesuwa się w kierunku promieniowym (ustawienie „bagnetowate") i grzbietowym (ustawienie „widelca"), obrzęk, ograniczenie ruchomości w nadgarstku.

[SZ 1/647-648]: Leczenie złamania Collesa polega na repozycji i unieruchomieniu przez 4-6 tygodni. „Kanonem jest repozycja i unieruchomienie.”

Konieczna jest kontrola radiologiczna (po upływie 7-10 dni) w związku z niebezpieczeństwem wtórnego przemieszczenia (z powodu luźnego gipsu po ustąpieniu obrzęku lub ubytku masy kostnej na grzbietowej stronie po wgnieceniu istoty gąbczastej w odłam).

[PLP 523]: Kontrola rtg zaraz po założeniu gipsu, następnie 3, 8 i 28 dnia oraz po usunięciu gipsu.

*

Collinsa – Gastroplastyka sposobem Collinsa – polega na wydłużeniu przełyku poprzez wykonanie otworu w odległości około 3 cm poniżej połączenia przełykowo-żołądkowego, a następnie przy użyciu staplera liniowego (5 cm) plastyka żołądka przez przecięcie ściany wzdłuż wcześniej założonego zgłębnika. [Moris]

*

Coopera więzadełka wieszadłowe = wypustki łącznotkankowe przechodzące z przegród łącznotkankowych sutka do skóry. [SZ 1/854]

Rak sutka rozwijający się obwodowo może powodować skrócenie więzadełek Coopera i wciągnięcie skóry w rzucie guza (często jest to pierwszy dostrzegalny objaw raka. [SZ 1/855] Skrócenie więzadełek Coopera powoduje zaciąganie skóry szczególnie przy zmianie pozycji piersi. [Kosz 229].

Rak sutka szerzy się drogami naczyń chłonnych i krwionośnych. Zaczopowanie naczyń chłonnych podskórnych prowadzi do obrzęku skóry na guzie i jego otoczeniu, dając charakterystyczny obraz "skóry pomarańczy". [Kosz 225]

Peau d'orange (carcinoma of the breast). Dimpling of the skin due to involvement from an underlying scirrhous carcinoma. This is a sign of locally advanced disease. [OHCS 857]

Naciek bądź owrzodzenie skóry lub guzki satelitarne ograniczone do skóry gruczołu (włącznie z cechami "skórki pomarańczy") = Kategoria T4b w klasyfikacji TNM raka sutka. [SZ 1/875]

*

Courvoisiera objaw (reguła, prawo) to objaw kiedy u chorego z żółtaczką pęcherzyk żółciowy jest powiększony i wyczuwalny przez powłoki, bezbolesny. Przyczyną tegoż objawu jest często rak naciekający na przewody żółciowe. [OPCh 842-864]

Courvoisier's law = a palpably distended, non-tender gallbladder is unlikely to be due to cholelithiasis. [MCCQE 2000/40]

*

Cowden zespół (choroba Cowden, ang. Cowden syndrome, CS; Cowden disease, CD; multiple hamartoma syndrome, MHAM) – zespół objawów charakteryzujący się licznymi ogniskami hamartoma, łagodnych nowotworów oraz predyspozycją do zachorowań na raka sutka, jajnika i tarczycy. Może też występować rzadki nienowotworowy guz mózgu – choroba Lhermitte'a-Duclos. W 85% przypadków za zespół Cowden odpowiada autosomalnie dominująco dziedziczona mutacja antyonkogenu PTEN. W pozostałych 15% przyczyna jest nieznana, choć prawdopodobnie związana z ograniczeniem aktywności supresorowej białka PTEN. Częstość występowania zespołu Cowden oceniana jest na 1:200 000 osób.

W 90% choroba jest diagnozowana przed dwudziestym rokiem życia. 99% zmian sprzed okresu diagnozy to zmiany skórne.

Pierwszy przypadek choroby przedstawili Lloyd i Dennis w 1963 roku. Ich 20-letnia pacjentka nazywała się Rachel Cowden.

Najczęstszymi objawami w zespole Cowden są:

tricholemmomata skóry, papillomatosis skóry i błon śluzowych, rogowacenie akralne (99%)

dysplazja włóknisto-torbielowata sutka (76% kobiet)

gruczolakorak sutka (30-50% kobiet)

makrocefalia (30-40%)

wole wieloguzkowe (50-67%)

gruczolaki tarczycy

rak tarczycy (zwykle pęcherzykowy) (3-10%)

polipy hamartomatyczne jelita (30%)

acanthosis przełyku (30%)

mnogie mięśniaki gładkokomórkowe (włókniaki) macicy i (lub) macica dwurożna (44% kobiet).

Rozpoznanie: Ustalono kryteria diagnostyczne dla zespołu Cowden (International Cowden Consortium, National Comprehensive Cancer Network). Wyróżniono trzy grupy objawów:

1.Objawy patognomoniczne: choroba Lhermitte'a-Duclos u dorosłego (móżdżkowy guz dysplastyczny typu gangliocytoma), zmiany śluzówkowo-skórne: trichilemmomata twarzy, rogowacenie akralne, papillomatosis, zmiany śluzówek.

2.Duże objawy: rak sutka, rak tarczycy (nierdzeniasty, zwłaszcza pęcherzykowy), makrocefalia (obwód głowy mierzony przez guzowatość potyliczną i czoło ≥97 percentyla); rak trzonu macicy.

3.Małe objawy: inne zmiany tarczycy (gruczolaki, wole guzkowe), opóźnienie umysłowe (IQ ≤75), hamartomatyczne polipy jelita, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, tłuszczaki, włókniaki, guzy dróg moczowo-płciowych (zwłaszcza rak nerki), malformacje układu moczowo-płciowego, włókniaki macicy.

[wikipedia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Cowden = b.dobre opracowanie]

o[Sz 1/586]: Zespół Cowdena – zwiększona rodzinna zachorowalność na raka sutka i raka tarczycy. [Użyto nieprawidłowej, męskiej formy nazwiska]. [Dav 352 i 623: także nieprawidłowo: z. Cowdena = błąd tłumacza.]

oZespół Cowden – mutacja genu PTEN. [SZ 1/56]

oZespół Cowden był na teście z chirurgii ogólnej jesienią 2009r, ale pytanie unieważniono.

o[Davidson 352]: [Zespół Cowden jest opisany przy „Rzadkich zespołach polipowatości”]. Jest rzadką formą rozsianych hamartomatycznych polipów przewodu pokarmowego, dziedziczoną AD, choć większość przypadków rozwija się w wyniku mutacji. Występuje duże ryzyko powstania nowotworów łagodnych i złośliwych piersi oraz tarczycy. Wszyscy pacjenci mają brodawkowate zmiany skórne (tricholemmomata) wokół oczu, które wraz z włókniakami jamy ustnej i rogowaceniem dłoni i stóp są bardzo charakterystyczne dla tej choroby.

*

Crawforda klasyfikacja - dotyczy tętniaków aorty piersiowo-brzusznej [=zstępującej]. Wyróżnia 4 typy. Największy zakres ma typ 2. [SZ 1/1202]

I-aorta zstępująca, powyżej tt. nerkowych,

II-aorta zstępująca i brzuszna do rozwidlenia,

III-rozpoczyna się w połowie aorty zstępującej, do rozwidlenia,

IV-od przepony do rozwidlenia).

*

Creecha technika operacji tętniaka aorty brzusznej (endoaneurysmorrhaphia) = wprowadzona przez Creecha w 1962 roku technika operacji AAA, będąca do dzisiaj złotym standardem metody otwartej. [SZ 1/1208]

*

Crile'a operacja = Crile'a i Jawdyńskiego operacja = lymphangiectomia colli radicalis [SZ 1/847: tu jest błąd w nazwie łacińskiej: colii zamiast colli] doszczętne wycięcie układu chłonnego szyi jest operacją klasyczną w leczeniu chorych, u których rozwinęły się przerzuty nowotworów głowy i szyi. [Nosz 2/1085]

*

Cronkhite’a i Canady zespół = uogólniona polipowatość przewodu pokarmowego oraz brunatne przebarwienia skóry, łysienie i zmiany troficzne paznokci. Objawy występują zwykle po 50 r.ż. Może im towarzyszyć oporna na leczenie biegunka powodująca utratę białka i elektrolitów. [Herold 1/617] [w książce zrobili błąd pisząc: "uogólniona uchyłkowatość", zamiast uogólniona polipowatość]

Zespół Cronkhite'a i Canady (ang. Cronkhite-Canada syndrome) – bardzo rzadki, niedziedziczny zespół chorobowy cechujący się zaburzeniami rozwojowymi błony śluzowej, manifestujący się współwystępowaniem polipowatości żołądka i jelit oraz objawów skórnych. Dotyczy zwykle osób pomiędzy 30. i 85. rokiem życia.

Historia:  Zespół został opisany po raz pierwszy przez Leonarda W. Cronkhite'a i Wilmę J. Canadę na łamach New England Journal of Medicine w 1952 roku. Piśmiennictwo notuje około 400 przypadków wystąpienia zespołu, w tym około 65% u osób pochodzenia japońskiego.

Etiologia nie jest znana.

Diagnostyka: W badaniach obrazowych i endoskopowych stwierdza się polipowatość żołądka i jelit. W niektórych przypadkach obserwuje się olbrzymie fałdy błony śluzowej żołądka, podobne jak w chorobie Ménétriera. Badanie histopatologiczne wykazuje w przewodzie pokarmowym zmiany typu hamartomatosis.

Objawy:

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: bóle brzucha, biegunki, zaburzenia elektrolitowe utrata masy ciała (zaburzenia wchłaniania)

Zmiany skórne: rozsiana plamkowa hiperpigmentacja (najczęściej kończyn górnych), szybko postępujące łysienie, zaniki paznokci rąk i stóp (onychodystrofia).

Leczenie: Brak rekomendacji i schematów leczenie choroby. Stosuje się leczenie objawowe, uzupełnia niedobory, postuluje się leczenie glikokortykosteroidami lub podawanie ranitydyny.

Leczenie chirurgiczne rezerwuje się dla powikłań choroby, średnie ryzyko zezłośliwienia polipów szacuje się na około 10% (większe w populacji japońskiej).

[wikipedia]

[Sz 2/724] podaje tylko, że "polipy jelita cienkiego typu hamartoma występują w zespołach Peutza i Jeghersa, w zespole Gardnera oraz w zespole Cronkhite'a i Canady".

*

Cruveilhiera objaw = objaw występujący w żylaku żyły odpiszczelowej. Uwypuklenie żyły odpiszczelowej w okolicy jej ujścia, przy niewydolności zastawek, kiedy badany w pozycji stojącej napina tłocznię brzuszną, np. kaszle. [OPCh 842-864]

*

Cullena objaw to przebarwienie skóry wokół pępka, towarzyszące krwawieniu wewnątrzotrzewnowemu. Spotyka się je (rzadko) w pęknięciu ciąży pozamacicznej, zapaleniu trzustki i urazach jamy brzusznej (głównie wątroby i śledziony). [OPCh 842-864]

Cullena objaw = podbiegnięcie krwawe w otoczeniu pępka występujące na skutek przedostawania się krwi do otoczenia więzadła sierpowatego wątroby w przebiegu krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej w ostrym zapaleniu trzustki. [J-C 321] Zobacz także: objaw Grey-Turnera.

*

Culpa operacja - w uszkodzeniu górnego odcinka moczowodu (płat z miedniczki). [Moris]

*

Curlinga wrzód - ostry wrzód żołądka spowodowany rozległym oparzeniem. (GK 576). Wrzód stresowy po oparzeniu. (Fib 286)

*

Cushinga objaw = element zespołu wklinowania, czyli wgłobienia, spowodowanego skrajnym wzmożeniem ciśnienia śródczaszkowego; polega na wzroście ciśnienia tętniczego krwi. [Prusiński 184] (Tętno najpierw ulega znacznemu zwolnieniu, później przyspieszeniu).

[SZ 1/562]: Reakcja Cushinga: Wzrost ICP może prowadzić do reakcji Cushinga (współwystępowanie nadciśnienia tętniczego z bradykardią). Reakcja Cushinga jest groźnym objawem świadczącym o niedokrwieniu pnia mózgu na skutek wzrostu ICP.

*

Cushinga wrzód - ostry wrzód żołądka spowodowany urazem mózgu lub zabiegiem neurochirurgicznym. (GK 576). Ostre owrzodzenie GOPP u chorych po urazach mózgu i w chorobach połączonych z wysokim ciśnieniem śródczaszkowym. (Fib 286).

*

Dariera choroba = Włókniak nawracający guzowaty skóry (łac. dermatofibroma recidivans protuberans) = tzw. półzłośliwa forma nowotworu. >30 rż. M=K. Guz zlokalizowany zazwyczaj w skórze tułowia i obręczy barkowej. Wyst. wieloogniskowo w skórze i tk. podskórnej, tworząc często niewidoczne, rozsiane guzki satelitarne. Wyst. pojedynczo lub mnogo ("kocie łby"). Charakteryzuje się dużą skłonnością do wznów miejscowych, jeżeli nie zostanie usunięty radykalnie. Leczenie: b. rozległe wycięcie z szerokim marginesem zdrowej skóry (5-10cm). [SZ 1/820]

*

Delorme'a operacja = wycięcie błony śluzowej wypadniętej odbytnicy z podłużnym zszyciem mięśni [Nosz 2/1085]

Delorme’a operacja - wypadnięcie odbytnicy - wycięcie śluzówki, plikacja mięśniówki (transanal). [Moris]

*

De Quervaina choroba =

1.Podostre zapalenie tarczycy. Prawdopodobnie na tle wirusowym. Przebiega z nadczynnością tarczycy. Prawdopodobne tło wirusowe. Leczenie zachowawcze: NLPZ i ew. glikokortykosteroidy (GCS). Strumektomia jest p/wsk. [Sz 2/1078], [JC -]

2.To jeden z niezakaźnych stanów zapalnych ręki

o[Nosz 2/1019]: Choroba de Quervaina to zwężające zapalenie pierwszego przedziału troczka prostowników, zawierającego ścięgno mięśnia odwodziciela długiego kciuka i mięśnia prostownika krótkiego kciuka. Zwężenie prowadzi do utrudnienia ruchomości i silnych bólów w okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej. [rys. wskazuje miejsce bólu w okolicy tabakierki anatomicznej] Ból ulega znacznemu nasileniu przy próbie zgięcia łokciowego ręki z jednoczesnym zgięciem kciuka. Leczenie jest podobne jak w innych przypadkach zwężającego zapalenia pochewek. 

o[Sz 2/148] = zespół de Quervaina = <łac. Tendovaginitis stenosans m. abductoris pollicis longi et extensoris pollicis brevis>. Bóle okolicy nadgarstka nasilające się głównie przy ruchach prostowania i odwodzenia kciuka. Skóra ponad ścięgnami prostownika krótkiego i odwodziciela kciuka może być obrzęknięta. Utrudnione chwytanie i wykonywanie podstawowych czynności ręką. Leczenie: fizykoterapia, leki p/zapalne i GCS w formie wstrzyknięć lub jonoforezy. W razie braku poprawy: operacyjne nacięcie pochewki całkowite wyleczenie.

oDołek promieniowy = <łac. Foveola radialis> = Tabakierka anatomiczna [Boch 1/824-825 + rys. + foto]. Dwa ścięgna, które są zajęte w chorobie de Quervaina, tworzą promieniowy brzeg tabakierki. Brzeg łokciowy tworzy ścięgno prostownika długiego kciuka. Dno tabakierki tworzy kość łódeczkowata i kość czworoboczna większa. Przebiega na nim [na dnie] tętnica promieniowa wraz z towarzyszącymi jej żyłami.

o[JC -]

*

De Palmy test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Chory leży na plecach. Przeprost lub maksymalne zgięcie wywołuje ból z możliwością dokładnego umiejscowienia w okolicy szczeliny stawowej po stronie uszkodzonej łąkotki. [SZ 1/683]

*

Dercuma choroba <łac. adiposis dolorosa> to mnogie tłuszczaki. Zazwyczaj tłuszczaki są niebolesne, natomiast w chorobie Dercuma cechą charakterystyczną jest ich tkliwość i bolesność. [OPCh 842-864]

*

Dieulafoya zmiana (H418: Exulceratio simplex Dieulafoy = tętnicze krwawienie z  pojedynczego małego wrzodu, przeważnie w dnie żołądka, w którym uległa naddarciu tętnica podśluzówkowa.

[Kulig 246-247]: M:K = 2:1. Istotą ZD jest nieprawidłowo powiększona tętniczka położona w błonie śluzowej; spotyka się ją w całym przewodzie pokarmowym, najczęściej w żołądku.

Gdy w j. cienkim: smoliste stolce, rzadziej krew w stolcu. W odbytnicy: krwawienie świeżą krwią.

Podstawowe badanie: kolonoskopia: tętniący wypływ krwi z drobnego uszkodzenia w bł. śl.

Leczenie: próba l. endoskopowego lub embolizacja naczyń metodą angiograficzną. Rektoskop: podkłucie krwawiącej zmiany. Zwykle konieczne l. chirurgiczne: resekcja zmienionego odc. j. cienkiego lub grubego.

*

Dixona operacja = brzuszne wycięcie odbytnicy = resekcja przednia odbytnicy.

*

Dodda żyła = żyła przeszywająca uda [fotografia SZ 1/1319] [Mnemotechnicznie: Doda - Uda]

[rysunek SZ 1/1316]: żyły Dodda (numerus pluralis).

*

Drapanasa operacja = wszczepienie wstawki naczyniowej z żyły chorego lub z protezy PTFE między żyłę główną dolną i żyłę krezkową górną. Należy do grupy częściowych zespoleń wrotno-systemowych. [Sz 2/883], [Nosz 2/1085]

*

Dragsteda operacja przecięcie pni nerwów błędnych - (wagotonia całkowita); musi być uzupełniona o pyloroplastykę lub miotomię. [Moris]

*

Drehmanna objaw = Dodatni objaw Drehmanna jest charakterystyczny dla zmian w stawie biodrowym (zwyrodnienie, infekcje, guzy, u ludzi młodych – przemawia za złuszczeniem głowy kości udowej). W czasie zginania kończyny w stawie biodrowym i kolanowym dochodzi do zewnętrznej rotacji kończyny w stawie biodrowym. Pomocnymi w ocenie funkcjonalnej stawu biodrowego mogą być: chwyt Thomasa, objaw Drehmanna oraz test Anvila. [http://www.wapn.pl/unipharmPL/artykuly/Choroby_zwyrod_staw/WK_diagnostyka_choroby_zwyr_zniekszt_st_biodrowego.pdf]

*

Duhamela operacja – operacja stosowana w chorobie Hirschprunga polegająca na tym, że prawidłowy odcinek jelita jest sprowadzany w okolicę krocza z tyłu za prostnicą na wysokości zwieracza wewnętrznego. W wyniku wykonanych zespoleń powstaje neorectum utworzone od przodu przez bezzwojowy odcinek prostnicy, natomiast z tyłu prawidłowo zbudowane jelito. [Moris]

*

Dunphy'ego objaw = objaw kaszlowy = ból brzucha wywołany wzrostem ciśnienia śródbrzusznego w trakcie kasłania. Świadczy o przejściu procesu zapalnego na otrzewną ścienną. [Kulig 117]

*

Dupuytrena przykurcz = Choroba Dupuytrena = przykurcz rozcięgna dłoniowego = <ang. Dupuytren’s contracture> [OHCS 383]

[Sz 2/146-148] Charakteryzuje się bliznowaceniem rozcięgna dłoniowego i wciągnięciem ścięgien zginaczy, które prowadzi do następowego przykurczu zgięciowego palców. Proces bliznowacenia obejmuje nie tylko rozcięgno dłoniowe, lecz również wszystkie elementy łącznotkankowe. Etiologia: 3 teorie: genetyczna, powinowactwa nerwowego i urazowa. 5 stadiów choroby: 0 – IV. Początek najczęściej w 5. dekadzie życia. M>K. Leczenie jest zasadniczo operacyjne – kilkadziesiąt technik operacyjnych.

[Nosz 2/1019]: = jest łagodnym przerostem rozcięgna dłoniowego o podłożu dziedzicznym. Występuje głównie u mężczyzn rasy kaukaskiej.

oPoczątkowo choroba objawia się guzkami i zagłębieniami widocznymi na skórze powierzchni dłoniowej ręki.

oPóźniej przerastające pasma podłużne rozcięgna ulegają przykurczom, widocznym przez skórę w postaci strun przebiegających zazwyczaj ku palcom IV i V.

oPrzerost nie obejmuje pasm poprzecznych rozcięgna, jednak wciąga więzadło poprzeczne powierzchowne śródręcza oraz przechodzi na pasma przedścięgniste i spiralne palców.

oŚcięgna zginaczy nie są objęte chorobą. [Inaczej niż w Sz]

oW ciągu wieloletniego często przebiegu choroba może doprowadzić do silnych przykurczy zgięciowych palców.

[Dav 614; cały opis choroby]: Przerost rozcięgna dłoniowego sprowadza palce w ustawienie zgięciowe (głównie palec V), w wyniku czego dochodzi do deformacji ręki i ograniczenia jej funkcji. Choroba częściej dotyczy cukrzyków, epileptyków oraz osób cierpiących na przykurcze tkanki łącznej w innych miejscach anatomicznych (np. w obrębie penisa – choroba Peyrona). W przykurczach zaawansowanych korzyści przynosi tylko leczenie chirurgiczne. Polega ono na wycięciu przerośniętych pasm powięziowych z zachowaniem należnej ostrożności, aby nie uszkodzić przemieszczonych naczyń i nerwów. W przykurczach krańcowych najlepszym rozwiązaniem jest odjęcie palca V.

[OHCS 383]:

oaffects the palmar or plantar fascia; contracture of the plantar fascia is less common;

othought to originate in Celtic races, it has been disseminated worldwide by their migration. In Scotland, 25% of males over 65 years are affected;

othe little finger is most often affected, with the ring finger next;

othe condition is painless but the affected fingers become caught on clothing, etc.;

oif the patient cannot place his hand flat on a table, surgery is indicated;

othe metacarpophalangeal joint can usually be satisfactorily mobilized, but the proximal interphalangeal joint may never regain full movement;

oprognosis: 50% of patients will have further problems over 5 years.

[Q175/W2000]: Choroba zwykle występuje obustronnie.

[JC -], [F-]

*

DuVala operacja = obwodowa resekcja trzustki z zespoleniem trzustkowo-jelitowym wykonywana w przewlekłym zapaleniu trzustki. Jest to zabieg drenażowy. Polega wycięciu ogona trzustki, często wraz z fragmentem jej trzonu. Zwykle jednocześnie wykonuje się splenektomię. Następnie zespala się przekrój trzustki z końcem pętli j. czczego uformowanej sposobem Roux-Y i przemieszczonej za poprzecznicą. Obecnie operacje te wykonuje się coraz rzadziej. [opis + rys. Sz 2/985]. Najczęściej wykonywaną operacją drenażową w przypadku PZT jest operacja Puestowa w modyfikacji Partingtona i Rochelle'a.

*

Ecka przetoka = zespolenie wrotno-czcze. Typ całkowitego zespolenia wrotno-systemowego wykonywanego w nadciśnieniu wrotnym. [Sz 2/881]

*

Edberga etapy rozwoju odleżyny (przekrwienie, niedokrwienie, martwica, owrzodzenie). [Moris]

*

Essexa i Loprestiego złamanie = złamanie szyjki lub głowy kości promieniowej ze zwichnięciem głowy kości łokciowej. [SZ 1/647]

*

Ewinga mięsak - pierwotny nowotwór złośliwy kości (stanowi ok. 10% przypadków - 4. w kolejności występowania po szpiczaku mnogim, mięsaku kościopochodnym i chrzęstniakomięsaku. Należy do grupy prymitywnych guzów neuroektodermalnych (PNET). Zwykle w k. udowej, miednicy i żebrach. Szybko daje odległe przerzuty -> chemioterapia i radioterapia. [Kordek 310, 312]

[Sz 2/488]: Najczęściej występuje w wieku 5-20; częściej u chłopców. Umiejscowienie: trzony kości długich (udowa, piszczelowa, strzałkowa), rzadziej inne kości szkieletu osiowego (kości miednicy, łopatka, żebra). Lokalizacja pozakostna: tk. miękkie kk. dolnych i okolicy przykręgosłupowej.

*

Feliciano reguła - lokalizacja krwiaka w jamie brzusznej wskazuje, jakie naczynie zostało uszkodzone. [Moris]

*

Felty’ego zespół = RZS u dorosłych o ciężkim przebiegu: powiększenie śledziony i węzłów chłonnych, granulocytopenia. [H2/835]

*

Finneya technika - sposób wykonania plastyki zwężonego jelita cienkiego w przebiegu choroby Crohna przy długości zwężenia 7-15cm [Sz 2/721]

*

Flinta skala obrażeń j. grubego: [Moris]

I- małe uszkodzenie, rozpoznane <6h (zeszycie)

II- uszkodzenie jelita + innych narządów (do 6 h- zeszycie z przetoką, >6 h- Hartmann)

III- rozległe uszkodzenie jelita i jego krezki, powodujące niedokrwienie i rozlane zapalenie otrzewnej (Hartmann + drenaż płuczący)

*

Fontaine’a skala: klasyfikacja przewlekłego niedokrwienia kończyn. [SZ 1/1234]

I stopień- bez objawów

II stopień- chromanie przestankowe

III stopień- bóle spoczynkowe

IV stopień- martwica, zgorzel

*

Forresta klasyfikacja (klasyfikacja krwotoków z wrzodu żołądka) [Sz 2/689]

                 I A-krwawienie tryskające (aktywne krwawienie)

                 I B- krwawienie sączące (aktywne krwawienie)

                 II A- niekrwawiące naczynie tętnicze (duża częstość nawrotów)

                 II B- przylegający skrzep (duża częstość nawrotów)

                 II C dno pokryte hematyną (mała częstość nawrotów)

                 III – czyste dno owrzodzenia

*

Fowlera i Stephensa operacja [Sz 2/499]: laparoskopowa operacja wnętrostwa. Wysokie przecięcie tętnicy jądrowej przy zachowaniu unaczynienia gonady z naczyń obocznych i sprowadzeniu jej do moszny. [operacja klasyczna → operacja Schoemakera.]

*

Fregana próba

[Nosz ChN 1/136]: wykonywana jest w celu umiejscowienia żył przeszywających. Aby ją wykonać, należy zaznaczyć pisakiem żylaki, analogicznie jak przed operacją. Następnie opróżnia się żyły powierzchowne z krwi w wyniku uniesienia kończyny. Po zapadnięciu się żylaków kończynę obmacuje się, aby znaleźć ubytki w powięzi. Wyraźne, wyczuwalne palpacyjnie otwory są najczęściej miejscem, w którym niewydolne żyły przeszywające przechodzą przez powięź. Badanie kończy się wykonaniem próby Trendelenburga na poziomie stwierdzonych ubytków. Dodatkowo można wykonać badanie dopplerowskie w celu oceny kierunku przepływu przez żyły przeszywające.

*

Freya - Operacja sposobem Freya = zabieg resekcyjny wykonywany w leczeniu chirurgicznym przewlekłego zapalenia trzustki. Polega na miejscowym wycięciu głowy trzustki z podłużnym rozcięciem przewodu Wirsunga i zespoleniem trzustkowo-jelitowym sposobem bok do boku. [Sz 2/987]

Porównaj: operacja sposobem Begera.

*

Freyer - Operacja sposobem Freyera = adenomectomia (wycięcie gruczołu krokowego) z dostępu przezpęcherzowego. Peter Freyer (1852-1921) uczynił "prostatektomię przezpęcherzową" operacją standardową i zasługuje na miano popularyzatora tej metody. [http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?1179]

*

Frykmana i Goldberga operacja stosowana przy wypadaniu odbytnicy. Polega na mobilizacji odbytnicy i wycięciu nadmiaru esicy i górnej części odbytnicy z pierwotnym zespoleniem i umocowaniem odbytnicy do powięzi przedkrzyżowej (Waldeyera) za pomocą pojedynczych szwów. Dodatkowo zaleca się zamknięcie zagłębienia odbytniczo-macicznego u kobiet i odbytniczo-pęcherzowego u mężczyzn. Operacja z wyboru u młodych chorych. [Moris]

*

Fogarty'ego cewnik = narzędzie stosowane z wyboru w leczeniu zatoru tętnic obwodowych. Typowy cewnik Fogarty'ego jest cienką, plastikową rurką o długości 60-80cm, zakończoną balonikiem. [Nosz ChN 1/272] Od czasu wprowadzenia w 1963 roku jest złotym standardem w wykonywaniu embolektomii wstecznej.

*

Freya operacja = Miejscowa resekcja głowy trzustki z podłużnym rozcięciem przewodu Wirsunga i pankreatojejunostomią sposobem bok do boku. [Sz 2/988 rys.+opis]

*

Galeazziego - złamanie typu Galeazziego = złamanie w obwodowej ½ kości promieniowej z przemieszczeniem w obwodowym stawie promieniowo-łokciowym, co powoduje przemieszczenie odłamów kości promieniowej z tzw. skróceniem. Obok złamania typu Monteggia jest najbardziej charakterystycznym złamaniem jednej z kości przedramienia z towarzyszącymi przemieszczeniami. [SZ 1/647]

*

Galena żyła = Żyła wielka mózgu (łac. vena cerebri magna Galeni, ang. great cerebral vein, vein of Galen) – jedno z naczyń żylnych odprowadzających krew żylną z obszaru unaczynienia mózgowia. Żyła wielka mózgu otrzymuje krew z żył wewnętrznych mózgu i odprowadza ją do zatoki prostej. Nieprawidłowości rozwoju żyły wielkiej mózgu określane są zbiorczą nazwą malformacji żyły Galena.

[wikipedia]

*

Gardnera zespół =

[SZ 1/52]: „Zespół Gardnera, zwany też zespołem Oldfielda”.

[SZ 1/54]: Gardnera zespół = Jest rodzajem FAP manifestującym się licznymi zmianami pozajelitowymi w postaci przerostu nabłonka barwnikowego siatkówki (CHRPE – Congenital Hypertrophy of Retinal Pigment Epithelium), torbieli gruczołów łojowych skóry, kostniaków i włókniakowatości naciekowej, ponadto występują zmiany w uzębieniu polegające na zmianach liczby zębów oraz występowaniu długich i zaostrzonych korzeni zębowych.

[Nosz 2/897]: = FAP + guzy desmoidalne krezki i powłok brzusznych, torbiele skórzaste i włókniaki skóry, kostniaki, polipy innych części przewodu pokarmowego, rak brodawki większej dwunastnicy (Vatera) i rak tarczycy.

[Herold 1/617]: = FAP + Pozajelitowe objawy FAP w postaci torbieli epidermoidalnych (50%) i kostniaków (80%).

*

Gasińskiego operacja – plastyka napletka w przypadku stulejki. [Moris]

*

Giacominiego żyła = Najbardziej znana z żył łączących kończyny dolnej, która łączy ż. odstrzałkową z ż. odpiszczelową. Przebiega na zmiennym poziomie, biegnąc od dołu ku górze i od boku w kierunku przyśrodkowym. Żył przeszywających (perforatorów) nie należy mylić z ŻYŁAMI ŁĄCZĄCYMI. Są to żyły komunikujące ze sobą duże pnie żylne powierzchowne. [SZ 1/1317]

*

Gleasona skala- 1-5 punktów za dwie główne cechy architektoniki raka prostaty. Wynik <6 rokuje pomyślnie. [Moris]

*

Glossefelda klasyfikacja- klasyfikacja wrodzonego zarośnięcia jelita

             TYP I – zarośnięcie spowodowane przez błoniastą przegrodę

             TYP II – odcinki zarośniętego jelita połączone włóknistym pasmem

             TYP IIIA – oba odcinki nie wykazują połączenia i są rozdzielone przez ubytek

                                w krezce, mający kształt litery „V”

              TYP IIIB-  zarośnięcie typu „zespołu pagody” lub „obranej skórki jabłka”

                                jest to najrzadziej występująca postać zarośnięcia  jelita cienkiego

                                charakteryzująca się ubytkiem znacznego fragmentu jelita cienkiego

                                 z rozległym defektem krezki zawierającej pojedyncze naczynie tętnicze,

                                 będące wstecznym odgałęzieniem tętnicy krętniczo-okrężniczej

              TYP IV- mnogie zarośnięcie jelita cienkiego ( rysunki str454 tom2 ) [Moris]

*

Goldflama objaw = wiadomo, ale porównaj: [Murphy's punch]

*

Goodsalla reguła - stosowana w ocenie przebiegu przetoki okołoodbytowej:

- jeżeli ujście zewnętrzne przetoki znajduje się z przodu w stosunku do linii poprzecznej odbytu, oznacza to, że jej kanał biegnie w linii prostej do przedniej zatoki;

- gdy ujście przetoki znajduje się z tyłu odbytu, oznacza to, że kanał przetoki biegnie łukowato do zatoki tylnej [Sz 2/820]

[J-C 272-273]: Prawo Goodsalla mówi, że jeśli ujście zewnętrzne znajduje się z tyłu od linii poprzecznej dzielącej odbyt na 2 połowy, to jego ujście wewnętrzne znajduje się w zatoce w linii pośrodkowej tylnej; ujścia zewnętrzne znajdujące się z przodu od tej linii mają ujścia zewnętrzne w zatoce przedniej.

Wyjątki od prawa Goodsalla: Ujście zewnętrzne przednie oddalone od brzegu odbytu więcej niż 3 cm zazwyczaj łączy się z zatoką znajdującą się w tylnej linii pośrodkowej.

*

Gorlina zespół = MEN 2b

[Herold 1/649]: używa tej nazwy dla MEN IIb i podaje, że stanowi on 10% MEN2 oraz że oprócz guzów wymienionych w zespole MEN2a, występują: włókniakonerwiakowatość [właśnie tak, a nie nerwiakowłókniakowatość] i marfanoidalna budowa ciała.

*

Grawitza guz = rak jasnokomórkowy nerki [Herold 600] = RCC = Renal Cell Carcinoma

*

Grey-Turnera objaw = krwawe podbiegnięcia w okolicach lędźwiowych występujące na skutek przedostawania się krwi do tych okolic w przebiegu krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej w ostrym zapaleniu trzustki. (J-C 321) Zobacz także: objaw Cullena.

*

Greya zespół = "występuje rzadko u dorosłych jako powikłanie po leczeniu chloramfenikolem”. [Góral 1/55].

Jest to niewłaściwe tłumaczenie angielskiej nazwy Grey syndrome, a właściwie Grey baby syndrome, czyli zespół szarego dziecka. Przebiegający z sinicą zespół niewydolności krążeniowo-oddechowej po systemowym podaniu chloramfenikolu. Ten zespół zdarzał się w latach 50. XX wieku, kiedy chloramfenikol rutynowo podawano noworodkom urodzonym powyżej 24 godzin po odejściu wód płodowych w celu zmniejszenia ryzyka infekcji. U wielu noworodków powodowało to powstawanie zespołu szarego dziecka.

*

Grossa klasyfikacja typów morfologicznych wrodzonego zarośnięcia przełyku. 6 typów, z których najczęstszy (ok. 90% przypadków) jest typ C, czyli zarośnięcie przełyku z dalszą  przetoką przełykowo-tchawiczą. [Sz2/443]

Grossa klasyfikacja klasyfikacja wrodzonego zarośnięcia przełyku (6 typów)

       TYP A - zarośnięcie przełyku bez przetoki przełykowo- tchawiczej

       TYP B - zarośnięcie przełyku z bliższą przetoką przełykowo-tchawiczą

       TYP C - zarośnięcie przełyku z dalsza przetoką przełykowo tchawiczą  (85-92 % najczęstsza)

       TYP D - zarośnięcie przełyku z bliższą i dalszą przetoką przełykowo-tchawiczą.

       TYP E – przetoka przełykowo-tchawicza typu H z zachowaną ciągłością światła przełyku.

       TYP F – zwężenie przełyku bez przetoki przełykowo-tchawiczej

  Wszystkie przetoki są powyżej rozdwojenia tchawicy. [Moris]

*

Grucy szyna - z leczeniem czynnościowym w złamaniach przykolanowych goleni. [Moris]

*

Gustilo, Andersona klasyfikacja złamań otwartych. [Moris]

*

Haagensena kryteria nieoperacyjności raka sutka:

a. rozległy obrzęk sutka; b. obecność guzków satelitarnych; c. stan zapalny zmiany nowotworowej; d. guz przymostkowy wskazujący zajęcie węzłów piersiowych wewnętrznych; e. przerzuty do węzłów nadobojczykowych; f. obrzęk ręki; g. odległe przerzuty. [JC 499]

*

Haggitta klasyfikacja = 4-stopniowa skala zakresu naciekania RJG w zależności od rodzaju zmiany – przysadzistej lub uszypułowanej. [Sz 2/755][tylko tyle; sama skala nie jest podana]

*

Halsteda objaw = marmurkowatość skóry powłok brzucha i kończyn będąca wyrazem zaburzeń krążenia w przebiegu OZT [Sz 2/964]

*

Halsteda operacja (1) = operacja przepukliny polegająca na zszyciu rozcięgna mięśnia skośnego zewnętrznego pod powrózkiem nasiennym, co przemieszcza powrózek pod skórę i likwiduje kanał pachwinowy; [Nosz 2/1086]

Halsteda operacja (2) = radykalna amputacja piersi polegająca na usunięciu gruczołu piersiowego z mięśniem piersiowym większym i układem chłonnym pachowym w jednym bloku tkankowym [Nosz 2/1086]

William Stewart Halsted - American surgeon, born September 23, 1852, New York City; died September 7, 1922, Baltimore. [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/2944.html]

[Był jednym z ojców nowoczesnej chirurgii amerykańskiej, ale także światowej. Może wreszcie przestaniemy w Polsce wymawiać jego nazwisko po niemiecku [halszted] i będziemy używać prawidłowej formy [holsted]? Polecam rozdział w „Triumfie chirurgów” Jürgena Thorwalda o dochodzeniu przez doktora Halsteda do roli kokainy w znieczuleniu miejscowym. Nowe wydanie tej pasjonującej książki ukazało się nakładem wydawnictwa Znak; 2009. s.272-283].

*

Hamptona objaw = radiologiczny objaw zatorowości płucnej [z wykładu]. Zobacz także > Westermarka  objaw

*

Hartmanna operacja = wycięcie części jelita grubego z założeniem stomii jednolufowej i zamknięcie na głucho kikuta obwodowego  [Nosz 2/1086]

*

Hashimoto choroba = przewlekłe limfocytarne zapalenie gruczołu tarczowego. Autoimmunologiczne i uwarunkowane genetycznie. K:M = 4:1 [Sz 2/1078], wg [H 2/966] K:M = 9:1. Jest to najczęstszy rodzaj zapalenia tarczycy i najczęstsza przyczyna niedoczynności tego gruczołu. Początkowe objawy mogą sugerować nadczynność tarczycy (Hashitoxicosis), ale zejściowym stanem jest zawsze niedoczynność tarczycy z zanikiem gruczołu. Leczenie zachowawcze: w zejściowej postaci - substytucja tyroksyną. Chirurgia: tylko przy objawach uciskowych lub podejrzeniu nowotworu.

*

Hausera operacja - w zwichnięciu rzepki - obniżenie rzepki. [Moris]

*

Heistera zastawka = zastawka spiralna = fałd spralny = zmienne co do liczby i wielkości fałdy spiralne błony śluzowej przewodu pęcherzykowego w obrębie szyjki przewodu pęcherzykowego, wytwarzające jedną spiralną drogę (Bochenek 2/303)

Zastawka Heistera: W przewodzie pęcherzykowym błona śluzowa tworzy szereg fałdów, które wspólnie nazywamy zastawką spiralną.

[Davis 1639]: The cystic duct varies in length from 2 to 4 cm with diameter of 1 to 1.5 mm and contains a series of valves at its distal end, the spiral valves of Heister. These valves regulate the flow of bile into and out of the gallbladder. [zwróć uwagę, że po angielsku używają liczby mnogiej: Zastawki a nie zastawka Heistera].

Heister's valve = Also known as: Spiral valve of Heister = Heister's spiral valve

A spiral fold/valve of the mucous membrane lining the upper part of the cystic duct. It serves to keep the lumen open.

Associated persons:

Lorenz Heister = German anatomist and surgeon, born September 19, 1683, Frankfurt am Main; died April 18, 1758, Borum, near Königslutter.

[http://www.whonamedit.com/synd.cfm/3807.html]

Poniżej przykład arogancji Anglosasów:

Valves Highster - cords of a mucosa of a vesical duct. Despite the name, they do not carry valval functions.

[http://knowledge-storage.com/medicine/37-medicine/74-gallbladder].

*

Heinekego-Mikulicza operacja plastyka odźwiernika polegająca najpierw na podłużnym nacięciu, a następnie poprzecznym zszyciu; pyloroplastyka u dorosłych [Nosz 2/1086]

*

Hellera operacja (cardiomyotomia) = operacja Hellera-Jurasza jest najczęściej stosowaną metodą operacyjnego leczenia kurczu wpustu. (G 1/256)

= podłużne nacięcie warstwy mięśniowej (miotomia) wpustu i dolnej części przełyku [Nosz 2/1086]

*

Hellera plastyka pasmowa ("żaluzjowa") = odkorowanie (dekortykacja), zabieg w komorze resztkowej po ropniaku opłucnej  (Atlas Grewe-Kremer 1/155)

Hellera miotomia – podłużne nacięcie warstwy mięśniowej przełyku i wpustu bez otwierania błony śluzowej przełyku. Długość miotomii około 7,5 cm. Operacja z wyboru w achalazji, czyli kurczu wpustu. [Moris]

*

Hermana gruczoł = gruczoł znajdujący się w dnie krypty odbytowej, którego infekcja jest przyczyną większości ropni i przetok odbytu. [Q51/1999] Pawlikowski - Histologia (-); [wikipedia](-).

[Sz 2/818] pisze o "zaproponowanej w 1880 roku przez Hermanna kryptoglandularnej teorii pochodzenia przetok".

Eponim znalazłem na stronie: https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/4757/1/V61N02_065.pdf

The main interest of investigators of this region has been and still is concentrated in the zona columnaris of the anal canal because of the peculiar glandlike structures found in this area. Generally these structures are called "anal glands" but they have many other names, almost as many names as there are authors who have investigated them. Herrmann (1880) and Herrmann and Desfosses (1880) called them "special acinous glands" or "intramuscular sinuses."

Inne źródło: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9296015

W tytule nazwisko jest napisane przez jedno R, ale w dalszej części przez 2R i 2N.

[Perianal glands of Hermann and their pathology. Review of the literature.]

... a case report of a cyst of Herrmann's glands. These glands have a vestigial origin and are present in more than 50% of the population. They are located in the posterior part of the anal duct. Their excretory duct, when it is permeable communicates with an anal krypt. They have their own microscopic, epithelial characteristics, and produce a mucoid secretion. They can cause acute (abscess) or chronic (fistula) infections of the peri-ano-rectal region. Cancer or cystic transformations are exceptional but typical. All these characteristics are so specific that Herrmann's glands cannot be longer denied as a distinct clinical entity.

*

Hilla gastropeksja tylna. [Moris]

*

Hincheya klasyfikacja powikłań zapalenia uchyłków jelita grubego [Sz 2/791]. 4-stopniowa: 1.ropień okołookrężniczy; 2.ropień odległy; 3.rozlane ropne ZO; 4.rozlane kałowe ZO. [Była na egzaminie jesień 2009, wiosna 2000].

*

Hofmeistra-Finsterera operacja = częściowa resekcja żołądka ze zwężeniem jego przekroju od strony krzywizny mniejszej oraz zaokrężnicze [Zollinger: przedokrężnicze] zespolenie pozostałej części kikuta z pierwszą pętlą jelita czczego  [Nosz 2/1086]: Błąd w nazwie - powinno być: Hofmeistera.

[Atlas Zollingera 72-73]: Hofmeistera operacja = częściowe wycięcie żołądka sposobem Hofmeistera.

[Szmidt; Grewe-Kremer, Economou - w indeksie nie ma tego eponimu]

*

Holbauma operacja- zespolenie żółciowo-czcze (?).[Moris]

*

Hollandera test = służy do badania doszczętności wagotomii. Wykorzystuje zjawisko zwiększenia wydzielania żołądkowego w wyniku hipoglikemii wywołanej podaniem insuliny i pobudzeniem ośrodka nerwu błędnego. [Sz 2/680]

*

Homansa objaw to objaw występujący w zakrzepicy żyły podkolanowej i piszczelowej tylnej (zakrzepica żył głębokich). Zgięcie grzbietowe stopy powoduje ból w łydce. Na tym objawie można polegać tylko w 30%. [OPCh 842-864]

*

Hornera zespół = opadanie powiek (ptosis) + zwężenie źrenicy (myosis) + zapadnięcie gałki ocznej (endophtalmus). Może wystąpić w przypadku lokalizacji guza na szyi w przypadku np. zwojaka zarodkowego współczulnego (neuroblastoma) [Kordek 316-317]

*

Huntera kanał = kanał przywodzicieli; miejsce najwcześniej występującego zwężenia w tętnicach kończyn dolnych (zwężenie dystalnego odcinka tętnicy udowej powierzchownej).

*

Huntera łuk = połączenie tętnicy krezkowej dolnej z tętnicami biodrowymi [SZ 1/1259] Razem z łukiem Riolana zmniejsza ryzyko niedokrwienia jelita grubego w przypadku niedrożności tętnicy krezkowej dolnej.

*

Huntera żyła = żyła przeszywająca łącząca ż. odpiszczelową z żyłami głębokimi, przebiega w kanale Huntera.

*

Hürtla komórki. Rak onkocytarny (Rak z komórek Hürtla) uważa się za wariant raka pęcherzykowego tarczycy. [Kordek 162] [Sz 2/1095]: Rak z komórek kwasochłonnych (Hürthle-cell carcinoma). [Inaczej pisane nazwisko][Endokrynologia Greenspana 286 - jeszcze inna wersja]: Odmianą raka pęcherzykowego jest "rak z komórek Hürthle'a". Zachowuje się on podobnie jak rak pęcherzykowy, z wyjątkiem tego, że rzadko wychwytuje jod radioaktywny.

*

Iselina sposób zespolenia w przypadku → złamania Bennetta. Zespolenie 1. i 2. kości śródręcza w pozycji chwytu cylindrycznego za pomocą 2 drutów Kirschnera. [Sz 2/143 + rys.]

*

Ivora Lewisa technika resekcji przełyku = [Sz 2/662-666]: obszerny opis z rysunkami; tradycyjna, wciąż szeroko stosowana metoda wycięcia i rekonstrukcji przełyku.

*

Jaworskiego objaw - objaw charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego. Pacjent w pozycji leżącej podnosi kończynę dolną prawą do góry. Następnie badający naciska palcami dłoni okolicę wyrostka robaczkowego, a pacjent jednocześnie opuszcza wyprostowaną w stawie kolanowym kończynę do poziomu. Objaw uznaje się za dodatni, gdy w trakcie opuszczania kończyny pojawia się narastający ból (w przypadku zakątniczego położenia wyrostka robaczkowego).

[http://pl.wikipedia.org/wiki/Objaw_Jaworskiego]

Inaczej: (Kulig 121) = wystąpienie dolegliwości bólowych przy próbie unoszenia uda; ma to miejsce w przypadku położenia zakątniczego wyrostka robaczkowego na mięśniu biodrowo-lędźwiowym.

*

Jeffersona złamanie kręgu C1 - niestabilne, o łagodnym przebiegu. Leczenie: wyciąg halo, jeśli utrzymuje się niestabilność > 7mm- operacyjnie. [Moris]

*

Jeffreya objaw to objaw występujący w umiarkowanym wytrzeszczu gałki ocznej. Chory nie może zmarszczyć czoła przy zgiętej do dołu głowie i jednoczesnym patrzeniu w górę.

[OPCh 842-864]

*

Jorgego-Wexnera skala nietrzymania stolca. [Sz 2/798-799]

*

Jurasza operacja = drenaż wewnętrzny torbieli trzustki uzyskany dzięki jej zespoleniu z tylną ścianą żołądka [Nosz 2/1086]

*

Kadera operacja = wytworzenie przetoki żołądkowej w wyniku wprowadzenia do światła żołądka drenu Pezzera i podszycia miejsca wprowadzenia do otrzewnej ściennej [Nosz 2/1086]

*

Kanavela objawy – ropne zapalenie pochewek mięśni zginaczy. [Moris]

   1. symetryczny obrzęk palucha

   2. zgięciowa pozycja palca

   3. silny ból wzdłuż pochewek ścięgien

   4. silna reakcja bólowa na próbę biernego prostowania palca

*

Kanawela zasada = „Jedna nieprzespana z powodu zastrzału noc jest bezwzględnym wskazaniem do operacji” [Sz 2/155]

*

Kaposiego mięsak = Sarcoma Kaposi = niezwykle złośliwy nowotwór pochodzenia naczyniowego. Złośliwy nowotwór skóry pochodzenia mezenchymalnego. Wyst. wieloogniskowo w skórze nóg i stóp; przeważnie obustronnie. W RP spotykany b.rzadko. Wczesne przerzuty drogą krwionośną i limfatyczną. Leczenie trudne. Rokowanie b. złe.[SZ 1/820]

*

Karnofskiego skala – służy do oceny ogólnej wydolności chorego planowanego do zabiegu operacyjnego. Dolna granica kwalifikacji do planowej operacji resekcyjnej stanowi 70 pkt. (chory niezdolny do normalnej aktywności, ale obsługuje się sam). [Moris]

*

Karrela łata = sposób odcięcia tętnicy wraz z marginesem otaczającej jej ujście większej tętnicy celem replantacji naczynia. Użyte zostało w opisie operacji AAA [Craeger 675]: "Rzadko zdarza się, że ukrwienie esicy jest upośledzone. W takiej sytuacji odcina się tętnicę krezkową dolną z marginesem ściany aorty wokół jej ujścia (łata Karrela) i doszywa się ją do bocznej ściany protezy." [Zastanawiam się, czy nazwisko jest tu pisane prawidło i czy nazwa "łata Karrela" nie pochodzi od francuskiego chirurga działającego w USA, Alexisa Carrela.]

In 1912 Alexis Carrel won the Nobel Prize for physiology or medicine “in recognition of his work on vascular suture and the transplantation of blood-vessels and organs.” He was the first person from North America to win this prize. [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/445.html]

*

Kasabacha i Meritta zespół - występujący stosunkowo rzadko; objawy koagulopatii ze zużycia w przebiegu naczyniaka wątroby. [Sz 2/841]

*

Kasai operacja stosowana w przypadku zarośnięcia dróg żółciowych (u dzieci –noworodków); zarośnięcie dotyczy zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Operacja polega na wycięciu zwłókniałej tkanki w obrębie wnęki wątroby na wysokości żyły wrotnej. Pozwala to na ewentualne otwarcie szczątkowych przewodów żółciowych i ewakuację żółci do pętli jelitowej wszytej we wnęce wątroby. Najlepsze wyniki, gdy zabieg operacyjny wykonany pomiędzy 1-3 miesiącem życia. Alternatywą operacji Kasai jest przeszczep wątroby. [Moris]

Kasai operacja = wytworzenie połączenia między przewodami wątrobowymi a jelitem cienkim (hepaticoenterostomia) [Nosz 2/1086]

*

Kehra objaw to ból lewego ramienia występujący w pęknięciu śledziony. Jest następstwem podrażnienia dośrodkowych włókien nerwu przeponowego przez krew zbierającą się pod przeponą. [OPCh 842-864]

= Ból w lewym podżebrzu promieniujący do lewego barku. Objaw Kehra można wywołać często przez ułożenie chorego w pozycji Trendelenburga i na lewym boku. [G 2/188]

*

Kienbocka - jałowa martwica kości w złamaniu k. półksiężycowatej. [Moris]

*

Kiliana trójkąt – miejsce formowania uchyłku gardłowo-przełykowego, tylne trójkątne pole w tylnej dolnej ścianie gardła. [Moris]

*

Klatskina guz = guz przewodów żółciowych w okolicy rozwidlenia przewodów wątrobowych. [H526]

[Dav 301]: Nowotwory przebiegające z włóknieniem, które obejmują połączenie przewodów wątrobowych (guz Klatskina), stanowią znaczący problem terapeutyczny.

Mianem guza Klatskina określa się guz wnęki wątroby. [Q26/W2000]

[Sz 2/929]: "W przypadku raka wnęki wątroby (guz Klatskina) ..." <ang. hilar cholangiocarcinoma>

"Nadal aktualna jest klasyfikacja raka wnęki wątroby wg Bismutha i Corlette'a." (4-stopniowa) rys. [Sz 2/929]

Guz Klatskina - rak dróg żółciowych (łac. cholangiocarcinoma) o charakterystycznej lokalizacji w okolicy wnęki wątroby.

guzy o tej lokalizacji stanowią 1/3 wszystkich gruczolakoraków, występują najczęściej u starszych mężczyzn i wiążą się ze znaczną śmiertelnością - jedynie około 10% pacjentów udaje się wyleczyć. W leczeniu stosuje się leczenie chirurgiczne, które polega na wycięciu przewodów żółciowych wraz z marginesem tkanki wątrobowej i okolicznymi węzłami chłonnymi lub wykonuje się paliatywne zespolenia omijające w obrębie dróg żółciowych.

Nazwa guza upamiętnia Geralda Klatskina (1910-1986), który opisał ten typ nowotworu w pracy z 1965 roku [wikipedia].

[Nie ma hasła na whonamedit].

*

Kleinerta = metoda szynowania dynamicznego według Kleinerta stosowana do zespalania ścięgien zginaczy. Szew ścięgna według Kleinerta. [Sz 2/135 + rys.]

*

Klippla i Trenaunaya zespół - czysta malformacja żylna przebiegająca z reguły z hipoplazją układu głębokiego. Charakteryzuje się 1. przerost kończyny dolnej, 2. żylaki kończyny dolnej, 3. znamiona naczyniowe. [Moris]

*

Kochera manewr - to uruchomienie dwunastnicy przez nacięcie otrzewnej wzdłuż bocznego brzegu dwunastnicy. Stosowany przy resekcji żołądka. [OPCh 842-864]

*

Krukenberga guz = przerzut raka żołądka do jajnika [Sz 2/695]

Przerzutowy guz jajnika, gdzie zmianą pierwotną jest rak żołądka. [OPCh 842-864]

[porównaj: objaw Troisiera]

*

Koerta-Mayo operacja - przezdwunastnicze wycięcie brodawki większej. [Moris]

*

Lachmana test = jeden z 3 podstawowych testów wykonywanych w diagnostyce niestabilności stawu kolanowego (obok →testu szufladkowego przedniego Palmera i testu rotacyjnego pivot-shift). Badający ujmuje rękami udo nad kolanem i goleń poniżej kolana. Możliwość przemieszczenia uda względem goleni świadczy o uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego (WKP). [SZ 1/678-679 + rys.]

*

Ladda zespół = wrodzona niedrożność dwunastnicy w przebiegu zaburzonego zwrotu jelit. Może mieć charakter ostry lub nawracający. → Chirurgia dziecięca [Sz 2/460]

*

Lamberta-Eatona zespół - "Rzekomomiasteniczny zespół Lamberta-Eatona" - zespół paraneoplastyczny. Towarzyszy niekiedy rakowi drobnokomórkowemu płuca, a rzadziej innym nowotworom. Podłoże jest autoimmunizacyjne. [Kordek 77]

[Kordek 363 - pytanie 71] Występuje najczęściej w przebiegu raka drobnokomórkowego płuca.

Odpowiedź fałszywa: Przyczyną jest ektopowa produkcja przez guz substancji acetylocholinopodobnej.

*

Lanz' point (Also known as: Lenzmann's point)

Associated persons: Otto Lanz, Richard Lenzmann

Otto Lanz, Swiss surgeon, born October 14, 1865, Steffisburg; died March 23, 1935, The Netherlands

Description: A point in the lower abdomen sensitive to pressure in appendicitis, indicating the position of the vermiform appendix. It is situated on a line connecting the two anterior superior iliac spines one third of the distance from the right spine. [http://www.whonamedit.com/synd.cfm/4035.html]

Punkt Lanza – orientacyjny punkt na skórze brzucha odpowiadający położeniu wyrostka robaczkowego w jamie brzusznej. Leży on na linii łączącej kolce biodrowe przednie górne (łac. spina iliaca anterior superior), w jednej trzeciej odległości między nimi, po stronie prawej. Jest on bardziej miarodajny niż punkt McBurneya i znajduje się nieco poniżej niego. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Punkt_Lanza]

[Sob 2/167] Atlas: rys.

:-) Lanz Point is a hamlet in the Canadian province of Saskatchewan. [hamlet=osada] [http://en.wikipedia.org/wiki/Lanz_Point,_Saskatchewan]

*

Lanz' sign

Associated persons: Otto Lanz

A symptom belonging to the clinical signs of appendicitis. Weakening or loss of the cremasteric reflex on the right side.

*

Laurena klasyfikacja - histologiczna klasyfikacja raka żołądka: typ jelitowy, rozlany, mieszany. [Kordek 173; Herold 1/564]

Sz 2/696 wyróżnia tylko 2 typy, bez mieszanego.  

Typ I (Jelitowy) - charakteryzuje się tworzeniem cew gruczołowych

                            1/guz zróżnicowany

                            2/ograniczony typ wzrostu

                            3/powstaje na podłożu zmian nowotworowych

                            4/ obwodowa część żołądka

                            5/ lepsze rokowanie

Typ II (Rozlany) - rozlany typ wzrostu

                             1/ mały stopień dojrzewania

                             2/naciekający typ wzrostu

                             3/ bliższa część żołądka

                             4/ częściej u ludzi z grupa krwi A (sugestia genetycznego podłoża)

                             5/gorsze rokowanie

[Wytyczne 161 - Popiela:]

Zasady wykonywania zabiegów resekcyjnych w raku żołądka

a. Rekomendowane marginesy tkanki wolnej od nacieku raka:

– Lauren I – 5cm

– Lauren II – 7 cm

[nie podano samej klasyfikacji, ale Lauren I = typ jelitowy; Lauren II = typ rozlany]

*

Le Gal –5 typów mikrozwapnień [Moris]

I- okrągłe z przejaśnieniem w środku (łagodne)

II- okrągłe bez przejaśnienia- zwykle łagodna dysplazja

III - punkcikowate, ledwie widoczne – 36% złośliwych

IV-ziarniste- złośliwe w 56%

V- robaczkowate, porozgałęziane - złośliwe  90%

*

Leonarda (da Vinci) żyła = jest to tylny dopływ do żyły odpiszczelowej występujący w 1/3 bliższej goleni, mający duże znaczenie w patologii żylaków, ponieważ zwykle łączy się z żyłami przeszywającymi piszczelowymi tylnymi Cocketta. (jest jeszcze dopływ przedni, ale nie ma on eponimu) [SZ 1/1316]

*

Leriche’a zespół = niedrożność końcowego odcinka aorty brzusznej bądź obu tętnic biodrowych wspólnych lub zewnętrznych. [SZ 1/1232]

*

Lhermitte'a-Duclos choroba (dysplastyczny zwojak móżdżku, <ang. Lhermitte-Duclos disease, LDD, dysplastic gangliocytoma of the cerebellum, purkinjeoma> – rzadki, łagodny (I° wg WHO), dysplastyczny guz móżdżku, niekiedy klasyfikowany jako hamartoma. Jest objawem patognomonicznym dla zespołu Cowden. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Choroba_Lhermitte%27a-Duclos]

*

Li i Fraumeniego zespół =

[Sz 1/586]: = Rak sutka u młodych kobiet z wczesnymi rodzinnymi zachorowaniami między innymi na mięsaki kości, guzy nadnerczy, chłoniaki i białaczki.

[SZ 1/773]: Przykład dziedzicznego zespołu predyspozycji występowania nowotworów. Nowotwór pierwotny: rak sutka. Nowotwory towarzyszące: białaczki, chłoniaki, nowotwory mózgu. Gen: TP53.

[SZ 1/821]: Chorzy z zespołem Li i Fraumeniego częściej zapadają na czerniaka.

*

Lichtensteina operacja = operacja przepukliny, w czasie której zakłada się płaską siatkę wzmacniającą tylną ścianę kanału pachwinowego, ramiona siatki obejmują powrózek nasienny i tworzą nowy, wąski pierścień pachwinowy głęboki [Nosz 2/1086]

*

Liddla test – test hamowania deksametazonem - odróżnienie zespołu Cushinga ACTH-zależnego  (=choroba Cushinga, ale tej nazwy już się nie używa; hiperkortylozemia wynikająca z obecności gruczolaka przysadki produkującego ACTH; 70% mikrogruczolak przysadki + 30% ektopowa produkcja ACTH przez raka drobnokomórkowego płuca, raka rdzeniastego tarczycy, rakowiaka) od niezależnego. [Moris]

*

Lintona operacja

1. = Typ wybiórczego zespolenia wrotno-systemowego wykonywanego w nadciśnieniu wrotnym. Polega na wykonaniu proksymalnego zespolenia między ż. śledzionową a żyłą nerkową sposobem koniec [ż. śledzionowej] do boku [ż. nerkowej lewej]. Jest typem proksymalnego zespolenia śledzionowo-nerkowego. [Bliższy koniec ż. śledzionowej jest zespolony z bokiem ż. nerkowej lewej, a dalszy koniec ż. śledzionowej jest usuwany razem ze śledzioną. Splenektomia jest konieczna podczas wykonywania tego zabiegu. Operacja nie zyskała większego uznania. [Sz 2/882] Typem dystalnego zespolenia śledzionowo-nerkowego jest operacja Warrena.

2. = Podpowięziowe podwiązanie żył przeszywających. Metoda chirurgicznego leczenia przewlekłej choroby żylnej, która teoretycznie całkowicie eliminuje punkty przecieku z układu głębokiego do powierzchownego. Wady: 1. Nawet w 45% występuje martwica brzegów rany. 2. Nieodwracalne uszkodzenie powięzi. [SZ 1/1333]

Operacja Lintona została zarzucona ze względu na częstość poważnych powikłań miejscowych (24%). [Gloviczky 317]

SEPS = Subfascial Endoscopic Perforator Surgery – wprowadzona przez Hauera (1985) (powikłania - 5%). Metoda z wyboru, gdy chodzi o ablację żył przeszywających. [Gloviczky 317]

*

Little’a zespół = [Sz 2/63-66]: mózgowe porażenie dziecięce; MPD = jest najczęstszą przyczyną spastyczności mięśni u dzieci.

*

Lopeza operacja = wytworzenie przetoki żołądkowej w wyniku połączenia światła żołądka z powłokami antyperystaltyczną wstawką jelitową [Nosz 2/1086]

*

Lorda zabieg = dywulsja odbytu [Sz 2/799]; rozciąganie zwieraczy odbytu [Sz 2/813]

*

Luschki przewody = struktury podobne do przewodów gruczołowych, występujące w ścianie pęcherzyka żółciowego, szczególnie w miejscu, w którym styka się ona z wątrobą. Występują u 12-50% chorych. [Sz 2/905]

*

Lütkensa zwieracz = mięśnie gładkie w przewodzie pęcherzykowym [Góral 1/174]. [ten sam Góral 1/320 podaje inną pisownię: sphincter Lüetkensi.]

W internecie występuje bez "umlautu", zwłaszcza na stronach anglojęzycznych: np. sphincter Lutkens in a gallbladder neck. [http://knowledge-storage.com/medicine/37-medicine/74-gallbladder].

[Nie ma hasła na whonamedit].

Boch 2/304 - nie ma takiego eponimu; piszą: tunica fibromuscularis.

*

Lyncha zespół = <ang. Lynch syndrome> = HNPCC = Hereditary Non-Polyposis Colorectal Cancer = zespół dziedzicznego, niezwiązanego z polipowatością raka jelita grubego [SZ 1/52-54]. Stanowi przyczynę 2-5% wszystkich RJG. Mutacje: MSH2, MLH1 (2 najczęstsze), MSH6, PMS2. Cechy kliniczne:

Młody wiek zachorowania (śr. ok. 45 rż., przeciętnie o 20 lat mniej niż w sporadycznym RJG);

Częstsza prawostronna lokalizacja guza;

Duży odsetek raków śluzowatych;

charakterystyczny   nasilony   odczyn   limfocytarny w regionalnych węzłach chłonnych;

>2 przypadki RJG wśród krewnych pierwszego stopnia;

wiele synchronicznych i metachronicznych ognisk RJG;

występowanie choroby w kolejnych pokoleniach (transmisja pionowa);

zwiększona częstość występowania wśród krewnych raków trzonu macicy, żołądka, jelita cienkiego, dróg moczowych.

*

MacFarlena klasyfikacjastopniowanie raka kory nadnercza [Moris]

    1. guz < 5 cm, bez inwazji

    2. guz > 5 cm, bez inwazji

    3. guz naciekający otoczenie lub przerzuty z okolicznych ww. chłonnych

    4. guz z odległymi przerzutami.

*

Maddena operacja = usunięcie gruczołu piersiowego wraz z powięzią mięśnia piersiowego większego i węzłami chłonnymi pachowymi w jednym bloku tkankowym [Nosz 2/1086]

*

Malagaigne złamanie miednicy - przemieszczenie oderwanej połowy miednicy ku górze (leczenie - wyciąg za kość udową lub stabilizacja zewnętrzna, ew. operacyjnie). [Moris]

*

Mallory'ego i Weissa zespół (Sz 2/652) lub inaczej: Mallory'ego-Weissa zespół (Nosz 2/746)

= podłużne pęknięcie/-a błony śluzowej w okolicy połączenia przełykowo-żołądkowego, które powoduje/-ą krwawienie do (z) górnego odcinka p.pok. Łącznie 5-15% wszystkich krwawień do gopp.

Klinicznie: powtarzające się, gwałtowne odruchy wymiotne, wymioty lub kaszel z obecnością treści krwistej.

W 90% ustaje samoistnie. Leczenie: endoskopowe iniekcje polidokanolu lub adrenaliny (1:10 tys.), klipsy naczyniowe, kleje tkankowe lub metody termiczne (koagulacja laserem w osłonie argonowej).

*

Mariona choroba to niedrożność szyi pęcherza moczowego, powstająca w mechanizmie analogicznym do przerostowej stenozy odźwiernika. Występuje u dzieci. Leczenie polega na wykonaniu operacyjnej plastyki pęcherza.

*

Marjolina wrzód = Rak rozwijający się w bliznach stanowi 2% wszystkich przypadków raka skóry. Nowotwory te powstają zwykle po wielu latach (20-30 lat) i mają utkanie raka kolczystokomórkowego (jest to tzw. wrzód Marjolina), czasem wrzecionowatokomórkowego, a niekiedy mięsakoraka (carcinosarcoma) [SZ 1/817]

[SZ 1/1329 - Temat: Owrzodzenie goleni]: Bardzo rzadko dochodzi do przemiany nowotworowej (owrzodzenie Marjolina), którą należy podejrzewać w przypadku nadmiernego bujania ziarniny i nawracających krwawień. Z owrzodzenia, które nie wykazuje cech gojenia pomimo 3 miesięcy stosowania leczenia, należy pobrać wycinek.

*

Markla objaw - OZWR - gwałtowny ból w prawym podbrzuszu przy wstrząsaniu ciała – podskoki (?).[Moris]

*

Sister Mary Joseph nodule - guzek siostry Marii Józefiny = guzek występujący w okolicy pępka. Jest objawem zaawansowanego nowotworu jamy brzusznej (najczęściej raka żołądka). Może być również przerzutem z raka jelita grubego, raka jajnika lub nawet raka sutka. [OPCh 842-864] podawał niewłaściwe tłumaczenie: guzek siostry Józefiny.

the Sister Mary Joseph nodule or node, also called Sister Mary Joseph sign, refers to a palpable nodule bulging into the umbilicus as a result of metastasis of a malignant cancer in the pelvis or abdomen.

Eponim pochodzi od:

Sister Mary Joseph Dempsey (born Julia Dempsey; 1856-1939) was the surgical assistant of William J. Mayo at St. Mary's Hospital in Rochester, Minnesota from 1890 to 1915. She drew Mayo's attention to the phenomenon, and he published an article about it in 1928. The eponymous term Sister Mary Joseph nodule was coined in 1949 by Hamilton Bailey [wikipedia]

*

Masona operacja- w otyłości- pionowe przeszycie żołądka + opaska. [Moris]

*

Matrieu, Ducketta technika – technika wytworzenia brakującego odcinka cewki moczowej z otaczającej skóry w przypadku spodziectwa. [Moris]

*

Mattoxa manewr = Manewr wykonywany w trakcie dostępu do aorty brzusznej od strony zaotrzewnowej wykonywany w przypadku uszkodzenia aorty powyżej tętnic nerkowych. Po wykonaniu nacięcia bocznie od zstępnicy (w linii Toldta), uruchamia się i przemieszcza śledzionę, trzustkę i lewą nerkę od strony lewej w kierunku przyśrodkowym. [SZ 1/754]

*

Maya klasyfikacja przecieków krwi do worka tętniaka [endoleak] po leczeniu wewnątrznaczyniowym.

4 typy: 1. (najczęstszy): W miejscach przylegania stentgraftu do ściany aorty powyżej tętniaka (przeciek proksymalny) lub poniżej tętniaka (przeciek dystalny); 2. Wsteczny napływ przez tt. lędźwiowe, TKD lub t. biodrową wew.; 3. Przeciek zależny od mechanicznego rozłączenia/uszkodzenia ściany modułów stentgraftu; 4. Przeciek zależny od porowatości stentgraftu. [SZ 1/1210-1212]

*

Maya i Thurnera zespół = Zakrzepica lewej żyły biodrowej spowodowana uciśnięciem tej żyły przez prawą tętnicę biodrową wspólną. [rys. - SZ 1/1344] [Becker - Patologia układu żylnego 124]: Zespół Maya-Thurnera = Zespół Cocketta <ang. Cockett's sy, May-Thurner sy, Iliac vein compression sy>

2/3 przypadków DVT dotyczy lewej kończyny dolnej. [Herold 2/1053]

*

Mayo operacja = operacja przepukliny pępkowej polegająca na zdwojeniu za pomocą szwów pojedynczych uprzednio przeciętej powięzi [Nosz 2/1086]

*

McBurneya punkt – orientacyjny punkt na skórze jamy brzusznej, zlokalizowany w połowie odległości między górnym przednim kolcem kości biodrowej a pępkiem (wg niektórych autorów lokalizacja punktu to 1/3 odległości licząc od kolca kości biodrowej).

Jest najczęstszym miejscem największej bolesnośc  i w ostrym procesie zapalnym wyrostka robaczkowego. Przez punkt McBurneya przeprowadza się klasyczne cięcie tzw. cięcie skośne McBurneya, którym uzyskuje się dostęp do pola operacyjnego w klasycznej appendektomii. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Punkt_McBurneya]

Punkt znajdujący się na linii łączącej pępek z kolcem biodrowym przednim górnym prawym, na granicy między 1/3 środkową a zewnętrzną częścią tej linii. [Sob 2/167]

[Kulig 117: wielokrotnie powtarzają złą pisownię nazwiska pisząc MacBurney; piszą również o objawie Rowsinga, zamiast Rovsinga].

W oryginale: Charles McBurney: Experience with early operative interference in cases of disease of the vermiform appendix. New York Medical Journal, 1889, 50: 676-684. Reprinted in Medical Classics, 1938; 2: 506-531. Page 678: “The seat of greatest pain, determined by the pressure of one finger, has been very exactly between an inch and a half and two inches from the anterior spinous process of the ilium on a straight line drawn from that process to the umbilicus”.

*

McMurraya test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Badany leży na plecach. Zginanie kolana z jednoczesną rotacją goleni powoduje ból w pewnym kącie zgięcia. Kąt ten wskazuje okolicę uszkodzenia. [SZ 1/682-683]

*

McSherry'ego podział - 2-stopniowy -> zespołu Mirizziego.

*

Meckela uchyłek [Dav 341],[G1/365-366],[F304]

[Sz 2/725-726],[Kulig 371] używają formy „uchyłek Meckla”.

Meckel’s diverticulum [OHCS 178-179]

= uchyłek jelita krętego [Boch 2/228]. Najczęstsza wada rozwojowa przewodu pokarmowego. Pozostałość płodowego przewodu pępkowo-jelitowego [G+F], żółtkowo-jelitowego [Sz]. W obu podręcznikach jest ta sama nazwa łacińska = ductus omphaloentericus. [Dav]: … żółciowo[!]-jelitowego – ale to błąd tłumacza. [OHCS]: The vitello-intestinal duct. Szczyt uchyłku może łączyć się z pępkiem włóknistym pasmem [Kul] (w 10% przypadków – [Sz]).

Uchyłek prawdziwy = składa się ze wszystkich warstw ściany jelita. Leży na przeciwkrezkowym brzegu (antimesenteric border) jelita krętego 60-100 cm od zastawki Bauhina. [Sz]: Reguła dwójek. [OHCS]: mnemonic – all the 2s [“same dwójki”]. U 2% populacji, M:K = 2:1, zwykle objawy w pierwszych 2 latach życia, 2 cale długości, 2 stopy od Bauhina.

Powikłania: najczęstsze – niedrożność mechaniczna (skręt na zroście lub wgłobienie; 30%), krwawienie (25%; u dzieci jest to najczęstsza przyczyna krwawienia do p.pok. [Sz]), zapalenie uchyłku lub jego perforacja. Występuje u ok. 2% populacji, a powikłania z nim związane występują u 2-6% osób mających ten uchyłek. [Dav]: Tylko 5% uchyłków Meckela daje objawy występujące najczęściej w dzieciństwie albo we wczesnym wieku dorosłym. [Sz]: Tylko 4% uchyłków powoduje objawy chorobowe. [Sz]: Z powodu objawowego uchyłku Meckla dochodzi do zgonu aż 6% chorych.

[OHCS]: 20 per cent have heterotopic gastric or pancreatic mucosa. [Dav]: Heterotopiczna błona śluzowa występuje w 50% objawowych uchyłków. [Sz]: W połowie przypadków w uchyłku może się znajdować tkanka heterotopowa (np. tkanka trzustki, błona śluzowa: żołądka, j. grubego lub czczego, dwunastnicy, dróg żółciowych, a także utkanie rakowiaka). W ok. 42% przypadków przebiegających z powikłaniami uchyłku można znaleźć ektopową tkankę innych narządów.

*

Meigs' syndrome

= ascites + hydrothorax noted in patients with pelvic tumors. Removal of the pelvic tumor is invariably followed by clearing of both effusions. [Way 327]

*

Meissenera - splot warstwy podśluzówkowej żołądka (Sz 2/682).

*

Melchiora operacja w uszkodzeniu moczowodu dolnego i środkowego (podciągnięcie pęcherza, rurka z pęcherza). [Moris]

*

Menetiera choroba to przerost błony śluzowej żołądka w okolicy jego dna. Przyczyna nieznana. Towarzyszyć może utrata białek i rozwój raka żołądka. [OPCh 842-864]

*

Michelassiego technika - sposób zaopatrzenia zwężonego jelita cienkiego w przebiegu choroby Crohna przy długości zwężenia do 30 cm, polegający na wykonaniu izoperystaltycznego zespolenia sposobem bok do boku [Sz 2/721]

*

Milesa operacja = brzuszno-kroczowe odjęcie odbytnicy = amputacja odbytnicy.

*

Milligana-Morgana operacja = wycięcie żylaków odbytu i częściowe zszycie ubytku po wycięciu błony śluzowej [Nosz 2/1086]

*

Millin – operacja sp. Millin - adenomektomia z dostępu pozałonowego pozapęcherzowego. [Moris]

*

Mirizziego zespół = bardzo rzadka postać żółtaczki zaporowej, w której kamień pęcherzyka żółciowego doprowadził do ucisku lub zwężenia sąsiadującego przewodu wątrobowego. [Herold 520]

[Sz 2/921] = ucisk (upośledzenie drożności) głównej drogi żółciowej (GDŻ) przez zaklinowany w przewodzie pęcherzykowym kamień.

Wyst. u co najmniej 1% operowanych z powodu przewlekłego zapalenia pęcherzyka.

Uchodzi za tzw. niebezpieczną patologię, która może prowadzić do uszkodzenia dróg żółciowych (UDŻ) zwłaszcza podczas LCh.

Najczęściej dotyczy osób z pojedynczym złogiem.

Rozpoznanie z.M. podczas LCh stanowi dla większości chirurgów wskazanie do konwersji.

Podział McSherry'ego (2-stopniowy):

1. ucisk GDŻ przez złóg w przewodzie pęcherzykowym. Jeżeli złóg uda się wycofać do PŻ w trakcie LCh, można kontynuować cholecystektomię otwartą.

2. uformowana przetoka do GDŻ. Ubytek w ścianie GDŻ należy pokryć łatą z fragmentu ściany PŻ lub nawet zespolić przewód z jelitem sposobem Roux-Y.

*

Mirizziego zwieracz = Cholic ways have the sphincters regulating a biliary excretion: sphincter Lutkens in a gallbladder neck, sphincter Mirizzi in a place of merge of vesical and general cholic ducts.

[http://knowledge-storage.com/medicine/37-medicine/74-gallbladder].

*

Mohsa zabieg- wycięcie miejscowe raka prącia z doraźną oceną radykalności. [Moris]

*

Morgagniego przepuklina – prawostronna przepuklina przeponowa, której wrotami są kąty mostkowo-żebrowe. [porównaj: Bochdaleka przepuklina] [Moris]

*

Mondora choroba = zapalenie żyły piersiowo-nadbrzusznej. Jest jednostką samoograniczającą się, nie wymagającą leczenia. [JC 494]

= zakrzepowe zapalenie powierzchownych żył klatki piersiowej. Przyczyna nieznana. Ustępuje samoistnie. [OPCh 842-864]

Może być zwiastunem nowotworu złośliwego (rak trzustki, płuca lub żołądka). Czasami jest pierwszym objawem choroby Buergera. [SZ 1/1348]

*

Monro-Kelly reguła (zasada) [Sz 1/631]; w nowym wydaniu użyto: "Reguła Monro i Kelliego" [SZ 1/563]

Od końca XVIII wieku znana jest wśród lekarzy zajmujących się chorobami mózgu reguła Monro-Kelly, z której wynika, że objętość przestrzeni wewnątrzczaszkowej jest stała i równa sumie objętości trzech głównych składników tej przestrzeni, to znaczy płynu mózgowo-rdzeniowego, krwi i tkanek mózgu. Każdy przyrost objętości jednego ze składników musi się odbywać kosztem pozostałych. [Sz 1/631]

Po zarośnięciu ciemiączek i szwów czaszkowych objętość jamy czaszki jest wartością stałą, chociaż osobniczo zmienną. Jama ta jest wypełniona trzema elementami: mózgowiem, płynem mózgowo-rdzeniowym i krwią, z których największą objętość ma mózgowie. Te trzy składowe pozostają w objętościowej równowadze tak, aby utrzymywane było względnie stałe ciśnienie wewnątrzczaszkowe, niezbędne do prawidłowej czynności mózgowia (zasada Monro-Kelly). Ciśnienie to, mierzone w pozycji leżącej badanego, wynosi od 100 do 200 mm H2O. [Wald, Członkowska: Neurologia kliniczna, 117] ICP (IntraCranial Pressure). ICP w warunkach prawidłowych wynosi 4-12 mmHg. (SZ 1/564).

*

Monteggia - złamanie typu Monteggia = złamanie kości łokciowej z podwichnięciem lub zwichnięciem głowy kości promieniowej. Złamanie to powstaje najczęściej w mechanizmie urazu bezpośredniego przedramienia (np. osłonięcie się przedramieniem przed uderzeniem kijem w głowę). Obok złamania typu Galeazziego jest najbardziej charakterystycznym złamaniem jednej z kości przedramienia z towarzyszącymi przemieszczeniami. [SZ 1/647] [mnemotechnicznie: w alfabecie sąsiadują: Ł(okciowa)-M(onteggia)]

*

Morrisona przestrzeń = zachyłek wątrobowo-nerkowy [SZ 1/408]

Zachyłek Morrisona (ang. Morrison's pouch, hepatorenal recess, subhepatic recess) – część jamy otrzewnej, przestrzeń oddzielająca wątrobę i prawą nerkę. W warunkach normy jest przestrzenią potencjalną, w której nie ma płynu; w razie krwotoku do jamy otrzewnej lub wodobrzusza gromadzi się w nim krew lub płyn przesiękowy, co można uwidocznić w badaniach obrazowych. [wikipedia]

*

Mönckeberga - Stwardnienie tętnic typu Mönckeberga (miażdżyca Mönckeberga, ang. Monckeberg's arteriosclerosis, medial calcific sclerosis) – postać miażdżycy, w przebiegu której błona środkowa tętnic ulega zwapnieniu. Jednostka chorobowa została opisana przez niemieckiego patologa Johanna Georga Mönckeberga (1877-1925) w 1903 roku. Miażdżyca Mönckeberga występuje częściej w przebiegu niewydolności nerek i cukrzycy. [wikipedia]

[GK 382] występuje u osób po 50 r.ż. Charakteryzuje się pierścieniowatymi ogniskami wapnienia w błonie środkowej tętnicy. Tętnica przypomina gęsią tchawicę. Zmiana polega na zaniku i martwicy komórek mięśniowych błony środkowej i zastąpienie ich przez zmiany szkliste oraz złogi wapnia z ewentualnym tworzeniem tkanki kostnej. Światło tętnicy zwęża się, co jednak nie powoduje niedokrwienia. Zmianą tą są objęte tętnice obwodowe średniej wielkości, zwłaszcza kończyn, także macicy. Etiologia nie jest poznana. Chorują nieco częściej mężczyźni niż kobiety. Zmiana ta ma niewielkie znaczenie kliniczne. Obok stwardnienia Mönckeberga może w tym samym naczyniu rozwijać się także typowa miażdżyca. Kombinacja tych dwóch zmian prowadzi do bardzo wyraźnych zaburzeń w krążeniu, zwłaszcza kończyn dolnych.

*

Muira i Torrego zespół (Muir-Torre zespół) Torrego i Muira zespół

*

Mullera flebektomia = Miniflebektomia = technika operacji żylaków kończyn dolnych możliwa do zastosowania w warunkach ambulatoryjnych lub chirurgii jednego dnia. Polega na wyciągnięciu żyły przez małe nacięcie skóry przy użyciu ostro zakończonego haczyka. [Nosz ChN 1/270]

*

Murphy's punch

Punch tenderness at the costo-vertebral angle in cases of perinephritic abscess.

John Benjamin Murphy - American surgeon, born December 21, 1857, Appleton, Wisconsin; died August 11. 1916, Mackinac Island, Michigan. [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1981.html]

(porównaj: Goldflama objaw)

*

Murphy'ego triada

[Sz 2/807] klasyczna triada objawów w OZWR: 1.ból brzucha; 2.nudności (z wymiotami lub bez); 3.podwyższenie ciepłoty ciała.

*

Nabatoffa zgłębnik = metalowy zgłębnik zbudowany z giętkiego drutu o długości 90-100 cm, zakończonego wkręcanymi końcówkami w kształcie oliwek o średnicy 3-15 mm, stosowany do usuwania żyły odpiszczelowej (operacja Babcocka) lub odstrzałkowej. [Nosz ChN 1/275]

*

Nadir

1. Nadir to popularne imię męskie w krajach Bliskiego i Środkowego Wschodu (np. Nadir Szah Afszar - szach Iranu w latach 1736 - 1747, czy Mohammad Nadir Szah - król Afganistanu w latach 1929 - 1933) [wikipedia]

2. Nadir to także kierunek przeciwny do zenitu [wikipedia]. Niewidoczny punkt na sklepieniu nieba przeciwległy zenitowi, znajdujący się w kierunku pionowym pod nami; zenit antypodów.  Etym. - arab. nazir (as-samt) 'przeciwległy (zenitowy)'. [Słownik wyrazów obcych Kopalińskiego]

3. W onkologii Nadir oznacza okres największego wpływu uszkadzającego szpik kostny, występującego w trakcie chemioterapii, przejawiającego się zmniejszeniem liczby granulocytów obojętnochłonnych i płytek. W przypadku większości cytostatyków nadir przypada między 6. a 14. dniem po ich podaniu. Po tym okresie następuje na ogół samoistna regeneracja szpiku i wskaźniki morfologii wracają do normy.

Odwracalna mielotoksyczność jest najważniejszym uzasadnieniem cyklicznego stosowania chemioterapii przeciwnowotworowej, a najczęściej stosowany odstęp pomiędzy kolejnymi cyklami leczenia wynosi 3-4 tygodnie. [Kordek 105]

Warunkiem rozpoczęcia chemioterapii jest obecność odpowiedniej rezerwy szpikowej (liczba granulocytów obojętnochłonnych równa przynajmniej 1,5 G/L oraz płytek krwi - 100 G/L [Kordek 104]

*

Nauhausera objaw- typowy objaw dla niedrożności smółkowej widoczny w badaniu RTG jamy brzusznej polegający na tym, że smółka wypełniająca końcowy odcinek jelita cienkiego zawierająca bańki powietrza, daje obraz gruboziarnistego zacienienia w prawej dolnej części jamy brzusznej. Dolna część jamy brzusznej jest bardzo słabo upowietrzniona. [Moris]

*

Nelsona zespół = odległe powikłanie po obustronnej adrenalektomii (1,5-20 lat później) w wyniku ekspansji nieusuniętego gruczolaka kortykotropowego przysadki cechującego się naciekającym wzrostem. K>M. Ciąża sprzyja rozwojowi. Ryzyko rozwoju zwiększa się, gdy przyjmuje się zbyt małe lub nieregularne dawki GCS w substytucji, chociaż niekiedy rozwijał się także przy zbyt dużych dawkach. Częstość zwiększa się w miarę upływu czasu od operacji. Wczesne napromienianie przysadki zmniejsza ryzyko rozwoju lub opóźnia jego wystąpienie. [Sz 2/1167] Występuje u 25-38% chorych [Sz], u 10% chorych [Herold 728].

Objawy: brązowe przebarwienie skóry, duże stężenie ACTH (spowodowane gruczolakiem przedniego płata przysadki mózgowej z komórek mukoidalnych). [H 728]

*

Nevina klasyfikacja raka dróg żółciowych [Moris]

I- błona śluzowa (cholecystektomia),

II- błona mięśniowa (cholecystektomia),

III- błona surowicza (cholecystektomia + margines co najmniej 2 cm + limfadenektomia regionalna),

IV- naciek wątroby (operacje rozszerzone),

V- przerzuty odległe – nieoperacyjne.

*

Nissena operacja = przyszycie zmobilizowanego dna żołądka wokół dolnej części przełyku [Nosz 2/1086]

Nissena-Rosettiego - Operacja sposobem Nissena-Rosettiego → przepuklina rozworu przełykowego przepony.

*

Nussa operacja –operacja lejkowatej klatki piersiowej przy użyciu domodelowanej płyty implantacyjnej wprowadzonej przez śródpiersie. [Moris]

*

O’Donoghue’a triada = tzw. nieszczęśliwa triada O’Donoghue’a = jednoczesne uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (WKP), więzadła pobocznego piszczelowego (WPP) i łąkotki przyśrodkowej. Podczas urazów najczęściej ulega uszkodzeniu WKP. [SZ 1/678]

*

Ogilviego zespół = ostra rzekoma niedrożność jelita grubego; rzekomoobturacyjna niedrożność j.grubego (Sz 1/329)

*

Okudy klasyfikacja - prognostyczna klasyfikacja raka wątrobowo-komórkowego (HCC), która w odróżnieniu od prognostycznej klasyfikacji wg Child-Pugh, uwzględnia także wielkość guza nowotworowego.

Kryteria niepomyślne [Wytyczne 177]:

1. guz stanowiący >50% masy wątroby,

2. wodobrzusze; 3. albumina < 3 g/dL; 4. bilirubina >3 g/dL.

3 stopnie [Wytyczne 177]:

I. bez kryteriów niepomyślnych

II. 1-2 kryteria niepomyślne

III. 3-4 kryteria niepomyślne


natomiast [Sz 2/849] podaje "średnica guza > 5cm"; nie podaje wartości granicznych albumin i bilirubiny; wymienia wodobrzusze, ale przy grupach podaje "brak obrzęków" lub "obrzęki".

3 grupy [Sz 2/849]:

I. guz o średnicy <5cm; prawidłowe stężenie albuminy i bilirubiny oraz brak obrzęków.

II. guz o średnicy >5cm i "prawidłowe wartości parametrów wydolności wątroby".

III. guz o średnicy >5cm i "obecność objawów niewydolności wątroby (obniżenie Alb, wzrost Bili, obrzęki).

W grupie I można bezpiecznie wykonać resekcję

*

Oldfielda zespół = zespół Gardnera [SZ 1/52]; [w innych polskich podręcznikach nie spotyka się tego eponimu, a jedynie zespół Gardnera]

*

Ombredane’a operacja – zespolenie torbieli trzustki z dwunastnicą. [Moris]

*

Osgood-Schlattera choroba = <ang.> Osteochondritis of the tibial tubercle. [OHCS 856][Q72/W2000]

[Sz 2/47] = jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej <łac. Osteochondrosis tuberositatis tibiae>.

Dotyczy gł. chłopców w okresie pokwitaniowego skoku wzrostowego (12-15 lat).

Objawy: tkliwość w okolicy guzowatości kości piszczelowej i bóle nasilające się po wysiłku fizycznym oraz przy czynnych ruchach prostowania kolana, zwłaszcza z oporem. RTG: wykonane w poz. bocznej: zatarcie struktury jądra kostnienia guzowatości. W okresach późniejszych: przewapnienie, fragmentacja i oddalenie guzowatości od k. piszczelowej. Leczenie: oszczędzanie kończyny, ew. fizykoterapia i leki przeciwbólowe. Choroba trawa od kilku miesięcy do kilku lat. Rokowanie najczęściej dobre. Unieruchomienie i leczenie operacyjne – niezwykle rzadko.

*

Ostera klasyfikacja = klasyfikacja żylaków powrózka nasiennego (łac. varicocele). [Sz 2/499]:

          I stopień - żyły niewidoczne przy oglądaniu, ale wyczuwalne palpacyjnie (obserwacja)

          II stopień - żyły widoczne i wyczuwalne palpacyjnie żylaki (obserwacja)

          III stopień - widoczne w mosznie ponad jądrem poszerzone żyły podobne do „worka z glistami” (do leczenia operacyjnego: zabieg laparoskopowy lub obliteracja. → operacja sposobem Palomo)

[Sz 2/499]: 97% żylaków powrózka nasiennego występuje po lewej stronie. [Dav 565: Jest możliwe, że ma to związek ze sposobem, w jaki lewa żyła jądrowa uchodzi do żyły nerkowej (pod kątem prostym).][rys. Sob 2/209][Boch 3/420: Prawa ż. nerkowa uchodzi do przedniego obwodu ż. głównej dolnej, lewa pod prostym kątem do dolnego obwodu ż. nerkowej lewej. Rys. Boch 3/417]

*

Pageta choroba = zniekształcające zapalenie kości (osteitis deformans); [Sz2/82],[H2/987-989: b.dobre opr.]

Po osteoporozie, jest to 2. co do częstości choroba metaboliczna kości. Ograniczona do jednego lub kilku ognisk; postępująca. Rozwija się w wyniku wzmożenia metabolizmu kości (zarówno tworzenia, jak i niszczenia), co prowadzi do powstania niepełnowartościowej kości o budowie „wełnistej” (woven bone). Kość ma wygląd plastra miodu, ma zmniejszoną wytrzymałość (-> typowe wygięcia kości długich: udowej i piszczelowej – „piszczel szablowata”). Zmiany zwyrodnieniowe dużych stawów (staw biodrowy). Najczęstsza lokalizacja: kości miednicy. Czasami powiększenie obwodu głowy ([H]: stary kapelusz już nie pasuje ;-) Etiologia: nieznana (wirusowa?). Często wyst. rodzinnie. M>K. Zwykle >40 rż.  Leczenie jest objawowe. Bifosfoniany (leki z wyboru). Kalcytonina działa słabiej. Podaż Ca2+ i wit. D. Leczenie złamań, nieprawidłowego ułożenia kości i uszkodzeń stawowych.

*

Pageta rak = rzadka postać raka przewodowego piersi, którego komórki naciekają naskórek brodawki, rozpoznawaną u 1-3% chorych na raka piersi.  Leczenie: amputacja piersi sposobem Maddena + leczenie systemowe. [Kordek 223; w Kordku używają formy "pierś", a nie "sutek"]

*

Palmera test szufladkowy przedni = jeden z 3 podstawowych testów wykonywanych w diagnostyce niestabilności stawu kolanowego (obok →testu Lachmana i testu rotacyjnego pivot-shift). [SZ 1/678-679 + rys.]

Przesunięcie do 5mm świadczy o niestabilności I stopnia, do 10mm – II stopnia, ≥15 mm – III stopnia. Badanie to można wykonać goniometrem. [SZ 1/678-679]

*

Palomo operacja = najczęściej wykonywana operacja w żylakach powrózka nasiennego 3. stopnia, polegająca na radykalnym podwiązaniu zarówno żyły, jak i tętnicy jądrowej. Dawniej stosowano jedynie wysokie zaotrzewnowe podwiązanie i wycięcie żyły jądrowej (operacja sposobem Bernardi) [Sz 2/500]

[Boch 2/557]: Główne naczynie jądra to (1) t. jądrowa. Zespala się ona z dwoma pozostałymi naczyniami zaopatrującymi jądro, choć w znacznie mniejszym stopniu niż ona. (2) t. nasieniowodu i (3) t. dźwigacza jądra. Dzięki tym zespoleniom uszkodzenie t. jądrowej niekoniecznie prowadzi do zaniku jądra. Jednak z powodu wrażliwości miąższu jądrowego podwiązanie t. jądrowej w operacjach brzusznych jest niebezpieczne.

*

Pancoasta guz - szczególna postać raka płuca - rak szczytu płuca. Typowymi objawami klinicznymi są: porażenie nerwów splotu barkowego, zespół Hornera i silne dolegliwości bólowe. [Kordek 137]

Pancoasta guz to rak oskrzela położony obwodowo w okolicy szczytu płuca. Może naciekać splot ramienny, zwoje współczulne, żebra i kręgi. Powoduje silne bóle, uszkodzenie splotu barkowego i zespół Hornera.

[OPCh 842-864]

*

Parkesa i Webera zespół - przetoka tętniczo-żylna+przerost kończyny. [Moris]

*

Parkland reguła płynoterapii. [Sz 1/612] Najprostsza i jedna z 3 najczęściej stosowanych (obok reguły Brooka i reguły Monafo) reguł przetoczeniowych stosowanych w leczeniu oparzeń. [SZ 1/545]: Zaleca przetoczenie w ciągu pierwszych 24h po oparzeniu mleczanowego płynu Ringera w objętości 4 ml x 1 kg mc. x 1% pow. oparzonej. [czyli 2x więcej niż zaleca reguła Brooka u dorosłych].

[JC 477] Procent oparzonej całkowitej powierzchni ciała oblicza się zgodnie z regułą dziewiątek. Połowa wyliczonej objętości płynów powinna być przetoczona w ciągu pierwszych 8h, reszta w następnych 16h.

*

Parksa klasyfikacja – klasyfikacja przetok odbytu [Moris]

Dzieli się na przetoki, które mają swoje ujście wewnętrzne w obrębie linii zębatej na:

        1. przetoki międzyzwieraczowe- kanał obejmuje tylko wewnętrzny zwieracz odbytu i nie przenika przez pierścień zwieracza zew.

        2. przetoka przezwieraczowa – kanał przeszywa wew. i zew. zwieracz odbytu.

     3. przetoka nadzwieraczowa- kanał przechodzi ponad pierścieniem zwieracza zew.

Przetoki przebiegające od pkt. zlokalizowanego ponad linią zębatą do otworu zew określa się jako

      4. pozazwieraczowe- kanał przetoki omija zwieracze odbytu, przebiega przez dół kulszowo-odbytniczy i kończy się w ścianie odbytnicy

*

Parksa klasyfikacja [Sz 2/820] = inaczej: podział wg Parksa i Milligan-Morgana [Gryglewski 72]

tradycyjnie przyjęty podział przetok okołoodbytowych. Klasyfikacja zawiera 4 grupy. Najczęstsza jest przetoka międzyzwieraczowa (45%) i przezzwieraczowa (35%).

*

Parksa operacja – wycięcie miejscowe odbytnicy z dostępu przezodbytowego przy zastosowaniu proktoskopu operacyjnego. (Transanal Endoscopic Microsurgery = TEM). Z dostępu pozaodbytowego sposobem Krasnego lub przezwieraczowo sposobem York-Masona

*

Parony przestrzeń = 5. strefa pól uszkodzenia ręki; obejmuje odcinek powyżej troczka zginaczy. W tej okolicy obowiązuje pierwotne zszycie wszystkich struktur w razie ich uszkodzenia; 4.= kanał nadgarstka; 3. = śródręcze; 2. = pole ziemi niczyjej; 1. = od przyczepu zginacza powierzchownego do przyczepu zginacza głębokiego. [Sz 2/137]

*

Pateya operacja = usunięcie gruczołu piersiowego wraz z powięzią mięśnia piersiowego większego i węzłami chłonnymi pachowymi w jednym bloku tkankowym; dodatkowo usuwa się mięsień piersiowy mniejszy [Nosz 2/1086]

*

Pauwelsa klasyfikacja złamań szyjki kości udowej. Najprostszy i nadal często stosowany podział w oparciu o kąt utworzony przez szczelinę złamania w odniesieniu do poziomu miednicy. (30o, 50o, 70o). Odpowiada to w aktualnej klasyfikacji CCF pozycjom B1, B2 i B3.

1.Złamanie I stopnia zaklinowane = kąt ok.30O (B1), bez przemieszczenia lub z małym przemieszczeniem odłamów, z koślawym ustawieniem głowy, ze szczeliną złamania zbliżoną do poziomu.

można leczyć zachowawczo (u młodszych najlepsze wyniki daje leczenie czynnościowe);

u starszych lub obciążonych lepiej zabezpieczyć wiązką drutów Kirschnera.

2.Złamania II i III stopnia (ok. 50o i 70o) (B2 i B3) – wyłącznie operacyjnie. [SZ 1/666-667].

*

Payra test = jeden z testów służących do oceny uszkodzenia łąkotek. Siad turecki. Dodatkowo uciska się kolano, przybliżając je do podłoża. Ucisk powoduje ból, który badany może dość dokładnie zlokalizować. [SZ 1/683]

*

Peyronie / Peyroniego choroba = [Sz 2/349]: zwłóknienie ciał jamistych prącia. <łac. induratio penis plastica>.

[Sz 2/913]: Może towarzyszyć pierwotnemu zwężającemu zapaleniu dróg żółciowych (PSC).

[Sz 2/427 Ch. Peyronie jest tylko wymieniona jako możliwa przyczyna zaburzeń wzwodu].

[Sz 2/349]: W badaniu palpacyjnym prącia czasem można wyczuć niewielkie stwardnienia (płytki) w osłonce białawej lub w tkance ciał jamistych prącia – są to zmiany charakterystyczne dla choroby Peyronie (induratio penis plastica). [w Sz nie ma osobnego rozdziału];[Nosz -];

[Dav 561]: Peyroniego choroba charakteryzuje się obecnością włóknistej płytki lub płytek w obrębie osłonki białawej ciał jamistych, co powoduje różnego stopnia skrzywienie prącia. Etiologia tej choroby nie została w pełni poznana, chociaż jest możliwe, że włóknista bliznowata tkanka powstaje w następstwie urazu. Dodatkowo oprócz skrzywienia chorzy odczuwają dolegliwości bólowe podczas aktywności seksualnej. Jest wiele różnych metod leczenia, dzięki którym uzyskuje się niewielką poprawę, w tym miejscowe podawanie kortyzonu, przyjmowanie witamin i radioterapia. Czasami skrzywienie prącia wymaga interwencji chirurgicznej, która polega na wycięciu płytki i zastąpieniu jej przeszczepem, np. skóry, bądź podłużnym nacięciu i poprzecznym zeszyciu osłonki białawej po przeciwległej do płytki stronie ciał jamistych.

[Dav 614]: przerost tkanki łącznej w obrębie penisa - choroba Peyrona [jeszcze inna forma nazwiska w tej samej książce ].

[http://www.whonamedit.com/synd.cfm/3345.html]: Peyronie's disease. Also known as: Buren's syndrome.

Associated persons: François Gigot de La Peyronie (French surgeon, born January 15, 1678, Montpellier; died April 25, 1747). Description:

A condition characterised by hardening (induration) of the corpora cavernosa of the penis caused by scar tissue, or Peyronie's plaque, that replaces the normal elastic tissue of the tunica and forms in the wall of the tissue that surrounds the corpus cavernosum. This again causes distortion and curvature of the penis, and, at times, inability to achieve an erection. The plaque is not visible. Onset in middle-aged or elderly males. It may be caused by trauma to the penis, but there is also an autosomal dominant form. About ten percent of the patients have Dupuytren's contracture of the hand.

*

Perthesa choroba = Jałowa martwica głowy kości udowej u dzieci. [Q72/W2000]

= Jałowa martwica bliższej nasady kości udowej. Spośród wszystkich jałowych martwic u dzieci może doprowadzić na największego upośledzenia ruchowego. Etiologia nieznana. Wyst. gł. jednostronnie, głównie u chłopców 3-14 rż (max. 5-8 lat). Pierwsze objawy to niewielkie i niestałe bóle kolana (!) lub biodra. [Sz2/43]

*

Perthesa próba:

[Nosz ChN 1/135] Ocenę układu żył przeszywających i głębokich można przeprowadzić, wykonując próbę Perthesa. W tym celu stojącemu choremu należy założyć opaskę poniżej kolana. Obserwuje się wypełnione żyły powierzchowne poniżej opaski. Następnie chorego prosi się o kilkukrotne energiczne uniesienie się na palcach stopy. Zapadnięcie żył powierzchownych świadczy o drożności żył głębokich powyżej opaski oraz o wydolności żył przeszywających. Jeżeli rozszerzenie żył utrzymuje się, świadczy to o niedrożności żył głębokich.

Odmianą próby Perthesa, dzięki której ocenić można drożność żył głębokich, jest zabandażowanie kończyny od stopy do pachwiny. W ten sposób przerwany zostaje przepływ krwi przez żyły powierzchowne. Ból pojawiający w czasie chodzenia świadczy o zaburzeniach odpływu krwi przez układ żył głębokich.

[SZ 1/1312]: Próba Perthesa umożliwia ocenę drożności żył głębokich i wydolności żył przeszywających.

*

Peutza-Jeghersa zespół

[SZ 1/52]: (polipy hamartomatyczne, nowotwory złośliwe wielu narządów).

[Herold 1/618]: 1. polipowatość jelita cienkiego, czasem także jelita grubego. + 2. Plamy melaninowe na wargach i błonie śluzowej jamy ustnej (gdzieś napisano: melanoza warg i błon śluzowych jamy ustnej).

Może wystąpić skręt szypuły polipa powodujący zawał krwotoczny, a nawet objawy podniedrożności (subileus).

U 5-10% chorych kobiet rozwija się rak jajnika.

Do powikłań należą: krwawienie i wgłobienie.

W połowie przypadków choroba jest dziedziczna, druga połowa jest spowodowana nowymi mutacjami.

Średni wiek chorych: 35 lat.

*

Patersona-Browna-Kelly'ego zespół - taką nazwę nosi w Wielkiej Brytanii zespół Plummera-Vinsona

*

PLUMMERA-VINSONA zespół [Sz 2/653] = Występowanie błony w górnej części przełyku u kobiety w średnim wieku, z objawami dysfagii i z towarzyszącą anemią syderopeniczną.

Błona przełykowa = cienkie, błoniaste struktury zawierające błonę śluzową i (częściowo) warstwę podśluzową - bez warstwy mięśniowej.

*

Plummera-Vinsona zespół = niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza występująca u kobiet w średnim wieku, z towarzyszącą dysfagią, spowodowaną siateczką w bliższej części przełyku. Do innych cech należą: achlorchydia, koilonychia, zapalenia kącików ust oraz gładki, blady język. W leczeniu stosuje się rozszerzanie przełyku i preparaty żelaza. [OPCh 861]

= dysfagia syderopeniczna; kojarzony jest ze zwiekszonym ryzykiem występowania raka przełyku. [wikipedia]

= zapalenie zanikowe języka i przełyku oraz hipochromiczna anemia mikrocytarna, jako wyraz niedoboru żelaza w pożywieniu. [Kordek 167]

*

Plummera choroba = wole guzowate nadczynne (Noszczyk 1/434) = wole guzkowe nadczynne, którego przyczyną jest pojedynczy, autonomiczny, niezależny od TSH gruczolak tarczycy [Sz 2/1074]. Chociaż w tym samym Szmidcie, ale na stronie 2/1084 inny autor napisał: "wole wieloguzkowe toksyczne (choroba Plummera)."

[J-C 356]: Choroba Plummera (wole toksyczne guzkowe) jest stanem nadczynności tarczycy spowodowanym zarówno autonomicznie nadczynnym guzkiem w nie zmienionej tarczycy, jak i wieloma nadczynnymi guzkami w wieloguzkowym gruczole. Objawy wskazujące na chorobę Plummera to: arytmie, sporadyczne zmęczenie mięśnowe i obecność wieloguzkowego wola. Wycięcie tarczycy jest preferowaną metodą leczenia.

[Greenspan - Endokrynologia 271: Gruczolak toksyczny (choroba Plummera). Nigdy nie występuje naciekowa oftalmopatia Gravesa. W badaniu scyntygraficznym guzek jest "gorący". Leczenie: tyreostatyki do uzyskania eutyreozy, następnie jod radioaktywny w przyp. mniejszych guzków lub leczenie chirurgiczne w przypadku większych guzków. (Tu zalecają wykonanie lobektomii, jednak większość autorów podaje, że "wycięcie tarczycy jest preferowaną metodą". [JC 356].)

[Sz 2/1098]: Dobrze udokumentowany (w badaniu scyntygraficznym oraz badaniami czynnościowymi) pojedynczy guz autonomiczny z wyboru leczy się izotopem 131I. Guz tego rodzaju tylko wyjątkowo okazuje się nowotworem złośliwym.

*

Polanda zespół = złożona wada wrodzona ściany klatki piersiowej polegająca na braku mięśnia piersiowego większego, mniejszego ze współistniejącą deformacją lub brakiem żeber. Wadzie towarzyszy brak lub niedorozwój gruczołu sutkowego oraz dodatkowo: syndaktylia, brachydaktylia, niedorozwój tkanki podskórnej i owłosienia w dole pachowym. Rzadka (ok.3% przypadków). Pozostałe to klatka piersiowa kurza (= deformacja typu kurzego; ok.7%) i zdecydowanie najczęstsza klatka piersiowa lejkowata, zwana często „szewską” (= deformacja typu lejkowatego; ok. 90% przypadków). [Sz 2/450]

[Sz 2/122]: Brak mięśnia piersiowego większego lub jego części oraz towarzysząca syndaktylia o różnym stopniu nasilenia.

[Wikipedia]: Polanda zespół (anomalia Polanda, ang. Poland syndrome) – rzadki zespół wad wrodzonych, na który składają się jednostronna hipoplazja lub aplazja mięśni klatki piersiowej i brodawki sutkowej, krótkopalczastość i zrosty palców (syndaktylia) po tej samej stronie. Zespół został opisany po raz pierwszy przez chirurga, sir Alfreda Polanda (1822-1872). Alfred Poland. Deficiency of the pectoral muscles. „Guy’s Hospital Reports”. VI, ss. 191-193 (1841).  [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Polanda] + foto

Angielska forma eponimu jest zwykle podawana jako Poland syndrome, rzadziej jako Poland’s syndrome.

B. dobra strona www: [http://www.polands-syndrome.com/index.htm]

*

Politano i Leadbettera operacja – stosowana w przypadku refleksu pęcherzowo-moczowodowego (głównie stopnie IV i V). Polega na wydłużeniu podśluzówkowego odcinka moczowodu z dostępu wewnatrzpecherzowego, lub operacja sposobem Gregoire’a z dostępu zapęcherzowego. [Moris]

*

Potta zasada unieruchomienia złamania: w przypadku złamania trzonu kości długich należy unieruchomić złamaną kość i dwa sąsiednie stawy [SZ 1/591]

Czasami w Polsce jest nieprawidłowo nazywana zasadą Pottsa.

*

Potta złamanie = Pott's fracture

Associated person: Percivall Pott (brytyjski chirurg żyjący w XVIIIw.)

Description: A common fracture of one or both bones just above the ankle.

[whonamedit.com]

*

Pratta próba:

[Nosz ChN 1/135-136] Próba Pratta wykonywana jest w celu stwierdzenia niewydolności żył przeszywających oraz ustalenia ich umiejscowienia. W pozycji leżącej chorego opróżnia się żyły powierzchowne z krwi, zakładając opaskę elastyczną od palców do pachwiny. Ponad opaską elastyczną należy założyć opaskę uciskową, zatrzymującą wsteczny prąd krwi przez niewydolne ujście żyły odpiszczelowej. Po wstaniu chorego opaskę elastyczną zdejmuje się, rozpoczynając od pachwiny ku dołowi. Opaskę uciskową należy pozostawić. Pojawienie się uwypuklenia określa miejsce przejścia niewydolnej żyły przeszywającej przez powięź. Po częściowym odwinięciu opaski można założyć drugą opaskę elastyczną od strony pachwiny, jednocześnie bandażując kończynę. Pozwala to dokładnie określić położenie niewydolnych żył przeszywających.

[SZ 1/1313]: Próba Pratta pozwala określić umiejscowienie niewydolnych żył przeszywających.

*

Prehna objaw - ból w przy unoszeniu w skręcie (różnicowanie skrętu jądra z zapaleniem). [Moris]

*

Pringle'a manewr = czasowe zaciśnięcie więzadła wątrobowo-dwunastniczego. Przyjmuje się, że bezpieczny czas uciśnięcia więzadła wynosi 20 minut. Manewr można powtarzać po przywróceniu krążenia wątrobowego na kilka minut. [SZ 1/750]

Zasady resekcji wątroby marskiej: wątroba taka jest zdecydowanie bardziej wrażliwa na niedokrwienie, dlatego okresy stosowania manewru Pringle'a nie powinny przekraczać 15 minut i należy je przerywać okresami reperfuzji wątroby. [Sz 2/849]

Anatomia (rys: Sob 2/158) więzadło wątrobowo-dwunastnicze jest wolnym brzegiem sieci mniejszej, gdzie m.in. biegnie tętnica wątrobowa właściwa. Manewr ten stosuje się w czasie resekcji wątroby lub w trakcie zaopatrywania uszkodzenia wątroby.

[Q-15/1999] Manewr Pringle'a można stosować <60minut.

*

Pringle'a operacja - w czerniaku skóry (Kor 90). Jako klasyczny przykład (obok operacji Pateya i operacji Milesa) usunięcia narządu wraz z regionalnymi węzłami chłonnymi w jednym bloku.

*

Puestowa operacja = operacja Puestowa w modyfikacji Partingtona i Rochelle'a. Obecnie najczęściej wykonywana operacja drenażowa w przewlekłym zapaleniu trzustki. Nie wymaga splenektomii i resekcji obwodu trzustki. Wsk: przewód Wirsunga poszerzony >8mm na prawie całej długości. [opis + rys. Sz 2/986]

*

Ramstedta, Fredeta i Webera operacja = pyloromiotomia podłużna nadśluzówkowa wykonywana w przerostowym zwężeniu odźwiernika (PZO, pylorostenosis). -> Chirurgia dziecięca [Sz 2/482]

*

Ravitcha operacja = klasyczna technika operacyjna lejkowatej (szewskiej) klatki piersiowej (najczęstszej deformacji wrodzonej ściany klatki piersiowej - 90% przyp.). Polega na: 1. podokostnowym wycięciu zniekształconych przymostkowych odcinku żeber; 2.wycięciu wyrostka mieczykowatego; 3.poprzecznym nacięciu mostka. Wypierana przez małoinwazyjną metodę Nussa. [Sz 2/450]

*

Reynoldsa pentada > zob. triada Charcota

*

Richtera przepuklina- uwięźnięcie jednej ściany jelita. [Moris]

*

Riedla wole = przewlekłe włókniste zapalenie tarczycy = wole deskowate drzewiaste. B.twardy gruczoł tarczowy, zazwyczaj uciskający tchawicę i naczynia, a także zrastający się z otaczającymi strukturami anatomicznymi. Wyst. niezwykle rzadko. Leczenie: zachowawcze: stosowanie preparatów tyroksyny. Zabiegi operacyjne: w razie podejrzenia raka tarczycy lub w przypadku ucisku przez wole sąsiadujących struktur. [Sz 2/1078]

[H 2/966]: Wole Riedla jest b. rzadką postacią przewlekłego zapalenia tarczycy. [Czyli jest postacią choroby Hashimoto].

*

Riolana łuk = połączenie tętnicy krezkowej górnej z tętnicą krezkową dolną przez naczynia łączące tętnicę okrężniczą środkową (od TKG) z tętnicą okrężniczą lewą (od TKD). [SZ 1/1259] Razem z łukiem Huntera zmniejsza ryzyko niedokrwienia jelita grubego w przypadku niedrożności tętnicy krezkowej dolnej.

[Mnemotechnicznie: Rrrriolana między Krrrrezkowymi].

*

Robbinsa-Rutkowa operacja - jedna z 3 metod beznapięciowej operacji przepukliny pachwinowej (obok metody Lichtensteina i PHS=Prolene Hernia System). Oprócz płaskiej siatki, podobnej do stosowanej w metodzie Lichtensteina, używa się dodatkowo "korka" z polipropylenu, który jest implantowany we wrota przepukliny ("plug and patch"). [Kulig 202]

*

Robertsona cięcie = typowe dojście do operacji pyloromiotomii podłużnej nadśluzówkowej wykonanej sposobem Ramstedta, Fredeta i Webera w przerostowym zwężeniu odźwiernika. Jest to cięcie skośne długości 2,5 -3 cm w prawym nadbrzuszu, bocznie do brzegu mięśnia prostego brzucha, tuż poniżej i równolegle do łuku żebrowego, z naprzemiennym rozwarstwieniem mięśni skośnych. -> Chirurgia dziecięca [Sz 2/482]

*

Rolanda złamanie – [PLP 523]: Złamanie podstawy pierwszej kości śródręcza; stawowe, w kształcie litery „Y”, skośne, odłam łokciowy i promieniowy. Inną postacią złamania podstawy pierwszej kości śródręcza jest złamanie Bennetta.

*

Rosenmullera węzeł = Cloqueta węzeł = najwyższy węzeł pachwinowy leżący w okolicy przejścia naczyń udowych przez [powinno być: pod więzadłem] więzadło pachwinowe. [SZ 1/824]

*

Rottera droga = droga limfatyczna międzymięśniowa

[Boch 3/470]: Międzymięśniowa droga odpływu. Z górnych segmentów sutka naczynia chłonne przenikają przez m. piersiowy większy do węzłów chłonnych międzypiersiowych. Naczynia odprowadzające kierują się do ww. środkowych lub bezpośrednio do ww.pachowych szczytowych.

[Kordek 213]: Drogą tą płynie chłonka zbierana głównie z kwadrantów górnych piersi oraz jej części centralnej i kierowana ku węzłom chłonnym 2. i 3. piętra (pachy) z pominięciem ww.chł.pachowych 1. piętra.

Rottera węzły chłonne = węzły chłonne międzypiersiowe, czyli leżące pomiędzy mięśniami piersiowymi większym i mniejszym; należą do 2. piętra węzłów chłonnych pachowych (tzw.pacha środkowa) [Atlas TNM 187] W Atlasie używają określenia węzeł chłonny Rottera (l.poj.). Bochenek 3/462: "... podgrupa składająca się z 2-3 węzłów chłonnych". Ich naczynia doprowadzające wychodzą z górnej części gruczołu sutkowego, naczynia zaś odprowadzające kończą się w ww.chł. pachowych środkowych lub bezpośrednio w ww.szczytowych. W Bochenku nie występuje nazwa: Rottera, ani w odniesieniu do drogi, ani do ww.chł.

Rotter's nodes [Hardy 351]

zob.także: Sorgiusa węzły chłonne.

*

Roux operacja = wytworzenie przetoki odżywczej na jelicie czczym w wyniku podciągnięcia pętli do powłok i obszycia błony śluzowej na skórze [Nosz 2/1086]

*

Roviralty zespół = współistnienie wrodzonej przepukliny rozworu przełykowego i przerostowego zwężenia odźwiernika -> Chirurgia dziecięca [Sz 2/472]

*

Rovsinga objaw [Kulig 121: Rowsinga - nieprawidłowo!]

Rovsing's symptom (Rovsing's sign)

Niels Thorkild Rovsing (1862-1927)

Danish surgeon, born April 26, 1862, Flensborg; died January 14, 1927, Copenhagen. [whonamedit.com]

Rovsing's sign: A sign used in the diagnosis of acute appendicitis. Pressure over the descending colon causes pain in the right lower quadrant of the abdomen.

*

Rovsing's operation = Operation for polycystic kidney disease.

*

Rovsing's syndrome = Umbilical pain in horseshoe kidney caused by vascular compression.

*

Rutkowa operacja = operacja przepukliny pachwinowej, w wyniku której wrota przepukliny zamyka się siatką w kształcie złożonej parasolki; dodatkowa płaska siatka wzmacnia dno kanału pachwinowego (jak w metodzie Lichtensteina) [Nosz 2/1086]

*

Sainta triada = współistnienie uchyłkowatości, przepukliny rozworu przełykowego i kamicy żółciowej. [Herold 1/614]

*

Santoriniego brodawka = także nazywana: brodawką Brunnera = brodawka mniejsza dwunastnicy = ujście przewodu trzustkowego dodatkowego. [Sz 2/904]. Znajduje się około 2-3 cm powyżej brodawki większej dwunastnicy (Vatera) [Sz 2/678].

Santoriniego przewód = Ductus pancreaticus accesorius. [Sz 2/952]. Występuje w większości przypadków. [Feneis 128]

*

Saula Sokola operacja = hemoroidektomia zamknięta sposobem Saula Sokola

[K.Bielecki: Jak ja to robię - Hemoroidektomia zamknięta sposobem Saula Sokola. Chirurgia Po Dyplomie,2008;3:58-64.]

*

Savary'ego i Millera - Klasyfikacja GERD wg Savary'ego i Millera [H 1/541]

5 okresów: 0, IA, IB, II, III, IVA, IVB.

*

Savary’ego i Wolfa owrzodzenie = owrzodzenie w okolicy połączenia przełykowo-żołądkowego, czyli połączenia nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku z nabłonkiem gruczołowym (nabłonkiem jednowarstwowym walcowatym ). [Moris] [Sz: nie ma]

*

Scherrena trójkat

[Nowicki 850]: Przeczulica skóry w obrębie T.S. jest niestałym objawem OZWR; wyznaczają go: najwyższy pkt talerza biodrowego, pępek i prawy guzek łonowy.

Występuje tylko w okresie początkowym; nie zawsze obejmuje cały trókąt; znika po przedziurawieniu wyrostka.

[Wikipedia]:

Trójkąt Sherrena - występujący niekiedy w ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego obszar przeczulicy. Odpowiada mniej więcej powierzchni talerza prawej kości biodrowej (niekiedy jest większy i przekracza linię środkową ciała), kieruje się wierzchołkiem do pachwiny. Przeczulica może występować w obrębie kilku mniejszych pól skórnych w obrębie tego trójkąta (zwykle jest silniejsza na odcinku bliższym pępkowi) lub może nie występować wcale.

Trójkat Sherrena odpowiada strefie Heada dla wyrostka robaczkowego w jego typowym umiejscowieniu. Występuje w obszarze unerwienia skóry przez piersiowe gałęzie grzbietowe nerwów Th10, Th11, Th12 i L1. Przeczulica na tym obszarze skóry może pojawić się także przy zapaleniu przydatków, stanie zapalnym jelita grubego i innych ostrych schorzeniach jamy brzusznej. Eponim upamiętnia angielskiego chirurga, Jamesa Sherrena (1872-1945).

*

Scheuermanna choroba jest najczęściej występującą chorobą, w przebiegu której dochodzi do powstania nadmiernej kifozy piersiowej. Patologia dotyczy głównie płaszczyzny strzałkowej kręgosłupa. Częstość występowania w populacji: 0,4-8,3%. Początek choroby 12-14 rż. (okres przyspieszonego wzrostu). M=K. Objawy: narastające zaokrąglenie pleców i bóle kręgosłupa. RTG kręgosłupa: 1. kifoza>45o, 2. >2 klinowato zniekształcone trzony kręgów na szczycie deformacji, 3. →guzki Schmorla. [Sz 2/75].

[ZR 290-291]: Choroba umiejscawia się z reguły w kilku kręgach, wyłącznie w środkowym i dolnym odcinku kręgosłupa piersiowego i górnym - lędźwiowego.

[Marchiori 445]: Guzki Schmorla są najważniejszą cechą choroby, razem z uogólnioną nieregularnością płytek granicznych, klinowymi trzonami i zmniejszoną wysokością tarczy międzykręgowej. Terminu „choroba Scheuermanna” nie powinno się używać do opisu małego guzka Schmorla, nawet na wielu poziomach, jeśli nie towarzyszy temu pogłębiona kifoza.

*

Schmidta zespół = współistnienie choroby  Hashimoto [inaczej: wola Hashimoto = przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy] z niedoczynnością nadnerczy i gonad [Sz 2/1078]

*

Schmorla guzki = jeden z 3 objawów radiologicznych →choroby Scheuermanna. [Sz 2/75].

[ZR 290-291]: W okresie rozwiniętych objawów [choroby Scheuermanna] na powierzchniach trzonów niektórych kręgów pojawiają się wgłębienia z zagęszczoną otoczką. Są to charakterystyczne guzki Schmorla.

[Marchiori 445]: Guzki Schmorla, wynikające z uwypuklenia jądra miażdżystego tarczy międzykręgowej w rozwijające się chrzęstne płytki graniczne, są najważniejszą cechą choroby Scheuermanna […].

[Q174/W2000]: Guzki Schmorla są przepuklinami dotrzonowymi krążków międzykręgowych, spowodowanymi zmienionymi chorobowo listwami granicznymi trzonów kręgowych.

*

Schwartza próba = [Nosz ChN 1/133]: Próba opukowa = Najłatwiejsza do wykonania próba oceniająca wydolność powierzchownego układu żylnego kończyn dolnych. Wykonuje się ją w pozycji stojącej chorego. Badający jedną dłoń przykłada nad opuszką żyły odpiszczelowej (2-3 cm poniżej więzadła pachwinowego, przyśrodkowo od wyczuwalnego tętna nad tętnicą udową). Palce drugiej dłoni delikatnie przykłada nad żyłą od-piszczelową w jej części obwodowej. Po lekkim uderzaniu okolicy opuszki badający drugą ręką odczuwa nieznaczny rezonans. Jeżeli odczuwana jest wyraźna zwrotna fala krwi, świadczy to o niewydolności zastawek żylnych. Drugą rękę przesuwa się coraz dalej na obwód, aż do miejsca, w którym nie wyczuwana jest już fala powrotna, gdzie znajdują się wydolne zastawki żyły odpiszczelowej.

[SZ 1/1312]: Próba opukowa Schwartza umożliwia ocenę refluksu w żyłach powierzchownych.

*

Schwartz-Barttera zespół = SIADH = Syndrome of Inappropriate Secretion of Antidiuretic Hormone

= patologicznie zwiększone wydzielanie ADH z zatrzymaniem wody i hiponatremią z rozcieńczenia.

Etiologia: m.in. Zespoły paranowotworowe (szczególnie rak drobnokomórkowy oskrzeli, który stanowi 80% tych przypadków). [Herold 744]

*

Seddona klasyfikacja uszkodzeń nerwów obwodowych. 3-stopniowa:

1.Neurapraxis = utrata funkcji nerwu bez przerwania ciągłości struktur i bez zmian morfologicznych nerwu. Szybka samoistna regeneracja (zwykle w ciągu 3 miesięcy), co z reguły prowadzi do pełnego powrotu funkcji nerwu.

2.Axonotmesis = przerwanie ciągłości włókna osiowego (aksonu), co powoduje zwyrodnienie (wallerowskie) obwodowej części włókna nerwowego. Wszystkie inne struktury nerwu i jego architektonika są zachowane. Samoistna regeneracja jest możliwa poprzez wzrost aksonów na obwód. Powrót uszkodzonych funkcji nerwu następuje wolniej niż w 1. stopniu uszkodzenia i nie zawsze powraca pełna funkcja nerwu. 

3.Neurotmesis = przerwanie ciągłości nerwu. Samoistna regeneracja jest niemożliwa. Wymagana jest rekonstrukcja chirurgiczna.

Została rozwinięta do 5-stopniowej klasyfikacji przez Sunderlanda. [SZ 1/704]

*

Shimady klasyfikacjaklasyfikacja dotycząca podziału neuroblastoma w zależności od rodzaju podścieliska oraz wskaźnika podziału jądra komórkowego. Wyróżnia się 2 typy:

1.typ o korzystnym rokowaniu

2.typ o niekorzystnym rokowaniu          [Moris]

*

Schoemakera (Shoemakera?) operacja [Sz 2/499]: klasyczna operacja wnętrostwa.

*

Siewerta i Steina klasyfikacja = [Sz 2/639]: Definiuje raka gruczołowego połączenia przełykowo-żołądkowego (AEG; adenocarcinoma of oesophagogastric junction), czyli guz, którego główna masa zlokalizowana jest 5 cm powyżej lub poniżej anatomicznego wpustu. Rak gruczołowy o tej lokalizacji dzieli się na:

AEG typ I – rak gruczołowy, którego najczęstszym punktem wyjścia jest metaplazja jelitowa wyspecjalizowanej błony śluzowej przełyku Barreta; guzy te mogą naciekać połączenie przełykowo-żołądkowe od góry;

AEG typ II – właściwe guzy wpustu, których podłożem jest nabłonek wpustu lub krótki segment metaplazji jelitowej połączenia przełykowo-żołądkowego;

AEG typ III - guzy podwpustowe naciekające połączenie przełykowo-żołądkowe od dołu; (rak podwpustowy). 

*

Sipple'a zespół = MEN 2

germinalne mutacje protoonkogenu RET

MEN 2A = Rak rdzeniasty tarczycy (100%), pheochromocytoma (50%), guz/przerost przytarczyc (30-40%).

MEN 2B = j.w. + zaburzenia rozwoju zwojów nerwowych (megacolon, nerwiakowłókniakowatość = neurofibromatosis: NF-1, dawniej choroba von Recklinghausena, dotyczy 90% chorych; NF-2, 10%, nerw słuchowy) [Kordek 164]

[H1/648]: używa nazwy zespół Sipple’a tylko dla MEN2a i podaje, że stanowi on 70% MEN2. Natomiast MEN2b nazywa zespołem Gorlina = 10% wszystkich przypadków MEN2.  W 20% wszystkich zespołów MEN[2] występuje tylko 1 guz = rodzinnie występujący rak rdzeniasty tarczycy (FMTC-only) = non-MEN. [Podobny podział, ale bez odsetek, jest podany przez Sz 2/1173]

*

Smitha złamanie (zgięciowe)

[PLP 520-522]: Złamanie obwodowej nasady k. promieniowej. Występuje rzadziej niż złamanie Collesa. [Mnemotechnicznie: Smith jest najczęstszym nazwiskiem, ale złamanie Collesa jest najczęstsze.]

Powstaje przy upadku na dłoniowo zgiętą kończynę górną.

Smith - typ I: z odłamaniem dłoniowej krawędzi k. promieniowej (złamanie śródstawowe),

Smith - typ II: linia złamania biegnie od obwodu i strony grzbietowej proksymalnie w kierunku dłoniowym,

Smith - typ III: pozastawowe złamanie nasady k. promieniowej z dłoniowym przemieszczeniem odłamu obwodowego.

Złamanie Smitha jest odwrotnością złamania Collesa, ponieważ odłam obwodowy kości przemieszczony jest dłoniowo. [SZ 1/648]

*

Sorgiusa węzły chłonne

[Boch 3/463] = węzły chłonne pachowe piersiowe, przylegają do ściany przyśrodkowej jamy pachowej. Przeciętnie w liczbie 4-5, układają się one wzdłuż brzegu wolnego m.piersiowego większego na zębach m.zębatego przedniego. Są to ww. powierzchowne, które można wyczuć przykładając dłoń w dole pachowym do ściany klatki piersiowej. Mają one, zwłaszcza górne z nich, nazwę węzłów Sorgiusa. W nich występują przeważnie pierwsze przerzuty raka sutka, co nadaje im szczególne znaczenie.

[Atlas TNM 187] Nie używają takiego eponimu. Dzielą węzły chł. pachowe na 3 piętra.

1. = pacha dolna = ww.położone do boku od brzegu zewnętrznego m.piersiowego mniejszego (MPM)

2. = pacha środkowa = między zew. a wew. brzegiem MPM + ww. chł. Rottera

3. = pacha górna = przyśrodkowo od brzegu wew. MPM (wliczając węzły określane jako podobojczykowe, zaobojczykowe, szczytu pachy).

*

Spence'a ogon = wypustka tkanki gruczołowej głównie z kwadrantów górnych bocznych piersi w kierunku dołu pachowego [Nosz 2/1085][SZ 1/854]: Wydłużenie kwadrantu górnego zewnętrznego gruczołu [piersiowego] w kierunku pachy. [W SZ używają określenia "sutek", a nie "pierś"].

*

SRUS- solitary rectal ulcer syndrome (zespół pojedynczego owrzodzenia odbytnicy). [Moris]

Stanford klasyfikacja rozwarstwień aorty (A- od zastawki aortalne, B - za odejściem t. podobojczykowej lewej) Typ B leczony zachowawczo, chyba że śr >6cm, objawy niedokrwienia, pęka). [Moris]

*

Steinthala podział raka sutka = najstarszy (1905r.) i najprostszy sposób oceny zaawansowania RS:

3-stopniowy: 1. choroba zlokalizowana (miejscowa); 2. z przerzutami regionalnymi; 3. z przerzutami odległymi. [SZ 1/875]

Wg Koszarowskiego podział Steinthala był 4-stopniowy, ale to już historia. [Kosz 229]

*

Staasa stopnie zaawansowania odleżyn (I- naskórek i powierzchowna warstwa skóry właściwej, II- uszkodzona pełna warstwa skóry i tkanka podskórna, III- martwica do mięśni, IV- martwica do kości). [Moris]

*

Stewarta guz = guz śluzowo-naskórkowy = <łac. Tumor mucoepidermalis> należy do guzów półzłośliwych gruczołów ślinowych. [LeksRad 108]

*

Strasburga klasyfikacja - dotyczy uszkodzenia dróg żółciowych

A.przeciek żółci z kikuta przewodu pęcherzykowego lub drobnego przewodu żółciowego w loży pęcherzyka żółciowego

B.niedrożność prawego tylnego przewodu sektoralnego

C.przeciek żółci z przeciętego prawego tylnego przewodu sektoralnego

D.przeciek żółci z GDŻ bez znacznego ubytku ściany

E1. główna droga żółciowa ze zwężeniem > 2 cm od ostrogi

E2.główna droga żółciowa ze zwężeniem < 2 cm od ostrogi

E3.zwężenie na poziomie ostrogi z zachowaniem połączenia pomiędzy P i L przewodem wątrobowym

E4.zwężenie na poziomie ostrogi z całkowitym rozdzieleniem P i L przewodu wątrobowego.

E5.zwężenie głównej drogi żółciowej oraz prawego tylnego przewodu sektoralnego.

E6.całkowite wycięcie zewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych z ostrogą włącznie (oryginalna  klasyfikacja Strasberga nie zawiera tego typu uszkodzenia)

W wyżej wymienionej klasyfikacji uszkodzenia Bismutha mieszczą w kategorii od E1-E4.

W klasycznej cholecystektomii 1.3 przypadków uszkodzenia są od A-D.     [Moris]               

*

Sudecka zespół - ostry zanik kości, N- w złamaniach nadgarstka, goleni. Objawy: zaniki mięśni, skóry i jej przydatków, objawy w RTG po 3-8 tyg. Leczenie: masaż, ruch, leki rozszerzające naczynia, estrogeny, vit D, prep wapnia. Triada objawów 1. ból kończyny; 2. zesztywnienie stawów; 3. zaburzenia naczynioruchowe. [Moris]

Zespół Sudecka = [PLP 512-513]: zaburzenia ukrwienia oraz przemiany materii kości i tkanek miękkich z postępującym zanikiem wszystkich struktur. Przebiega w 3 stadiach:

1.Ból w spoczynku i przy ruchu, obrzęk tk. miękkich, nadmierna ciepłota, sine przebarwienia. Rtg: odwapnienia pod chrząstką. Leczenie: wysokie ułożenie i unieruchomienie kończyny na okres 3 tyg., leki poprawiające ukrwienie (np. pentoksyfilina - Trental® 1 x 400 mg/dz. p.o.), przeciwzapalne (np. diklofenak - Voltaren® 3 x 50 mg/dz. p.o.), zimne okłady

2.Nadmierna ciepłota, bóle ustępujące, atrofia skóry, zanik owłosienia, ograniczenie funkcji w następstwie zmian torebki stawowej i więzadeł. Rtg: drobnoplamiste odwapnienia. Leczenie: intensywna rehabilitacja (gimnastyka), zimne okłady, leki jw.

3.Brak czucia, zanik mięśni, skóry i kości, postępujące zwłóknienie torebki stawowej i więzadeł; złe rokowanie. Rtg: uogólniona osteoporoza. Leczenie: bierna gimnastyka, ew. leczenie chirurgiczne

Profilaktyka: szybka i właściwa repozycja, unikać powtarzanych wtórnych repozycji, wysokie ułożenie kończyny, czynna rehabilitacja ruchowa, delikatna technika operacyjna.

*

Sunderlanda klasyfikacja uszkodzeń nerwów obwodowych. Powstała jako rozwinięcie 3-stopniowej klasyfikacji Seddona, z pozostawieniem określeń Seddona, jako stopnie: 1. neurapraxis, 2. axonotmesis, 5. neurotmesis. Wprowadzono:

Stopień 3.: Uszkodzenie zarówno włókien, jak i osłonki endoneuralnej włókna osiowego. Regeneracja upośledzona lub niemożliwa.

Stopień 4.: przerwanie onerwia i często całkowita dezorganizacja układu pęczkowego. Od zewnątrz nerw ma zachowaną ciągłość nanerwia. Powrót funkcji jest niedostateczny. [SZ 1/704]

Stopień 6.: wymieniany jako dodatkowy = nerwiak powstały po urazie lub rekonstrukcji nerwu.

*

Takayasu's arteritis = An inflammatory disease of the aorta that occludes one or more of the large branches of the aortic arch.

The condition was officially named Takayasu's arteritis in 1975.

This vascular disturbance was first described by Mikito Takayasu, a Japanese ophthalmologist, at the 12th Annual Meeting of the Japan Ophthalmology Society in 1908. His patient was a 21-year-old Japanese girl with retinal neovascularization and absence of pulses in the superior extremities.

[http://www.whonamedit.com/synd.cfm/2722.html]

[SZ 1/1272-1273]

*

Thomasa objaw/chwyt

[Q179/W2000]:  Objaw służy do wykrywania przykurczu zgięciowego stawu biodrowego.

[http://www.wapn.pl/unipharmPL/artykuly/Choroby_zwyrod_staw/WK_diagnostyka_choroby_zwyr_zniekszt_st_biodrowego.pdf] Thomasa chwyt – pozwala na ocenę przykurczu w stawie biodrowym, który występuje głównie w zmianach zwyrodnieniowych, zapalnych, zaburzeniach ustawienia biodra oraz niektórych schorzeniach kręgosłupa. Wykonanie testu polega na zginaniu zdrowej kończyny w stawie biodrowym, u pacjenta położonego na wznak, do momentu zniesienia lordozy lędźwiowej. W przypadku przykurczu zgięciowego dochodzi do równoczesnego zgięcia w stawie biodrowym po stronie chorej. Pomocnymi w ocenie funkcjonalnej stawu biodrowego mogą być: chwyt Thomasa, objaw Drehmanna oraz test Anvila.

*

Objaw Throckmortona (ang. Throckmorton's sign) znany też jako objaw Johna Thomasa, jest żartobliwym określeniem używanym przez anglojęzycznych radiologów, studentów medycyny i rezydentów na określenie sytuacji, gdy cień penisa (często widoczny na zdjęciach radiologicznych miednicy) jest zwrócony w stronę, po której znajduje się u pacjenta obrazowana jednostronna patologia. Przykładowo, dodatni objaw Throckmortona u pacjenta ze złamaniem lewej kości udowej wystąpi, gdy widoczny na zdjęciu penis będzie zwrócony w lewo. Używane jest też określenie "he's Throckmorton to the left/right". Nazwa objawu wiąże się z postacią Toma Bentleya Throckmortona (1885-1961), amerykańskiego neurologa.

W badaniu na grupie 130 pacjentów ze złamaniem kości biodrowej objaw był dodatni u 70%, ujemny u 11% i nieokreślony u 19%, co pozwala ocenić czułość tego testu na 70% (95% CI, 62%-78%) a swoistość na 67% (95% CI, 60%-75%), czyli raczej niską.

Inna używana nazwa, objaw Johna Thomasa, nie honoruje rzeczywistej osoby - John Thomas jest w Wielkiej Brytanii slangowym określeniem penisa. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Objaw_Johna_Thomasa] + foto

*

Todaniego klasyfikacja = 5-stopniowa klasyfikacja torbieli dróg żółciowych. Najczęstszy typ I (torbielowate poszerzenie pozawątrobowego przewodu żółciowego 40-60%). Najrzadszy typ V (choroba Carolego). [Sz 2/944][Q 19/1999]

I - pojedyncza dróg pozawątrobowych

II - uchyłek przewodu zewnątrzwątrobowego

III - rozszerzenie w odcinku XII-czym

IV - mnogie rozszerzenia wewnętrzne i zewnętrzne

V - mnogie torbiele wewnętrzne (zespół Carolego).

*

Torrance’a skala = 5-stopniowa skala zaawansowania odleżyn. I = rumień blednący pod wpływem ucisku (przekrwienie reaktywne); ….; V = owrzodzenie z martwicą w dnie rany z jamami drążącymi w kierunku przestrzeni międzypowięziowych i do stawów, ze zniszczeniem mięśni i kości. [SZ 1/247]

*

Torrego i Muira zespół = dziedziczny, uwarunkowany genetycznie zespół chorobowy prowadzący do powstania raka jelita grubego [tylko tyle!] [Sz 2/752]. W Indeksie tego podręcznika użyto formy: Muira i Torrego zespół - odnosząc na tę samą stronę →[Sz 2/752].

[Herold 1/619] używa formy: Muir-Torre zespół = współistnienie HNPCC z guzami gruczołów łojowych.

*

Toupeta – tylna niepełna fundoplikacja (270 st.). Mankiet żołądka przyszyty do ściany przełyku i prawej odnogi przepony. [Moris]

*

Trapnella skala – stosowana w ocenie ciężkości OZT. Oparta na wynikach badania przedmiotowego i podmiotowego. Stopnie:

I-ból+ bolesność uciskowa nadbrzusza

II-ból + wymioty +obrona mięśniowa w nadbrzuszu

III-jak w II , ale objawy dotyczą całej jamy brzusznej

IV-jak w III + ostra niewydolność krążenia+ narastające wzdęcie brzucha + objawy rozlanego zapalenia otrzewnej  [Moris]

*

Traverso-Longmire'a operacja  (Kor199) - jak Whipple, ale z zachowaniem odźwiernika.

[Sz 2/1008-9] używa wielokrotnie skróconej nazwy: operacja sposobem Traverso.

[Sz2-1007]: Polega na zachowaniu podczas resekcji głowy trzustki całego żołądka wraz z odźwiernikiem i początkowym odcinkiem dwunastnicy (2-3 cm).

Rekonstrukcja przewodu pokarmowego: zespolenie żołądkowo-jelitowe (Whipple) zostało zastąpione zespoleniem dwunastniczo-jelitowym (T-L).

*

Trendelenburga próba  [Nosz ChN 1/133-134]: jest wykonywana w celu oceny wydolności układu żył powierzchownych kończyn dolnych, a także pośrednio w celu oceny wydolności żył przeszywających. Wykonuje się ją w pozycji leżącej chorego. Należy unieść badaną kończynę. Dokoła uda zakłada się opaskę, w okolicy kolana, i zaciska, aby uniemożliwić przepływ krwi przez żyłę odpiszczelową. [na rysunku obok opisu widoczna jest opaska założona tuż poniżej kolana, a nie na udzie.] Następnie chory wstaje. Umożliwia to obserwowanie powrotu krwi od obwodu. W warunkach prawidłowych żyły powoli wypełniają się w kierunku dosercowym. Szybkie napełnianie się żył jest spowodowane niewydolnością żył przeszywających. Po kilkudziesięciu sekundach opaskę się zdejmuje. Szybkie wsteczne wypełnienie się żyły odpiszczelowej jest objawem niewydolności jej zastawek.

Opaskę można także umieścić poniżej stawu kolanowego i przeprowadzić analogiczną próbę w celu oceny wydolności żyły odstrzałkowej. Dzięki zmianie poziomu umieszczenia opaski można określić umiejscowienie niewydolnych żył przeszywających.

[SZ 1/1312]: Próba Trendelenburga umożliwia ocenę wydolności żył głębokich, wydolności żył przeszywających i wydolności zastawek w obrębie ujścia żyły odpiszczelowej oraz w pniu tej żyły.

*

Trendelenburga odwrotna próba:

Inną próbą służącą do oceny drożności żył głębokich jest tzw. odwrotna próba Trendelenburga. Należy poprosić chorego o stanie przez kilkadziesiąt sekund, aby uzyskać wypełnienie się żył powierzchownych. W połowie uda zakłada się opaskę w celu odcięcia przepływu krwi przez układ żył powierzchownych. Następnie chorego układa się i unosi badaną kończynę o 30-40°. Opróżnienie się żył powierzchownych świadczy o drożności żył głębokich.

[SZ 1/1312]: Odwrotna próba Trendelenburga umożliwia ocenę żył głębokich.

*

Treya i Davidsona klasyfikacja encefalopatii wątrobowej [Sz 2/867]. 4 stopnie nasilenia jej objawów:

I – spowolnienie, okresowe pobudzenie

II – nasilenie spowolnienia, splątanie, nieadekwatne zachowanie, dezorientacji

III – senność, otępienie, reakcja tylko na głos

IV – głęboka śpiączka, brak reakcji na głos.

*

Troisiera objaw – jeden z objawów raka żołądka [lub płuca], opisany przez Charlesa Emile'a Troisiera, polegający na powiększeniu węzła Virchowa [także nazywanego węzłem Troisiera] – lewego nadobojczykowego węzła chłonnego. Jest on objawem rokującym źle, wskazuje bowiem na zaawansowanie choroby. [wikipedia]. [Porównaj: guz Krukenberga]

Troisier's node or sign = Also known as: Troisier's ganglion, Virchow's node. Associated persons: Charles Emile Troisier, Rudolf Ludwig Karl Virchow.

Description:

Palpable enlargement of left supraclavicular lymph nodes (Troisier's node or ganglion), due to deposits of cancer cells that have metastasised from an obscurely located primary cancer, usually carcinoma of stomach or lung. [http://www.whonamedit.com/synd.cfm/1815.html]

*

Trousseau zespół = wędrujące zapalenie żył powierzchownych; najczęściej w raku trzustki i innych nowotworach przewodu pokarmowego. (Kor 75). W rozdziale "Rak trzustki" (Kor 198) napisali: "zakrzepica wędrująca".

SZ 1/1348 podaje, że "wśród możliwych przyczyn najczęściej wymienia się nowotwory, zwłaszcza trzustki, płuca i żołądka. Czasami jest pierwszym objawem choroby Buergera." "Obejmuje stosunkowo krótkie odcinki różnych żył". [Jednak w "nowym Szmidcie" nie wymieniają nazwy z.Trousseau.]

Trousseau’s sign = Phlebotrombosis of the superficial leg veins associated with gastric cancer. [OHCS 861]

*

Turcota zespół = FAP + Pozajelitowe objawy FAP w postaci glioblastoma lub medulloblastoma. [Herold 1/617]

[Sz 2/757] = polega na łącznym występowaniu guzów mózgu i polipowatości jelita grubego (brain tumor-polyposis; BTP). Rozwija się w 1. lub 2. dekadzie życia. 2 typy:

1.Glejaki mózgu (80%) oraz niewielka liczba gruczolaków okrężnicy bez polipowatości.

2.(60%) Nabłoniaki rdzeniowe (medulloblastoma) + FAP. W TS2 zmiany w OUN pojawiają się przed wystąpieniem polipowatości. TS2 jest dziedziczony AD.

*

Urban - Operacja sposobem Urbana → hemoroidy

*

Vernera i Morrisona zespół = guz trzustki wydzielający w nadmiarze wazoaktywny peptyd jelitowy (VIP); VIPoma, zespół WDHA (Watery Diarrhoea, hypokalemia and achlorhydria syndrome, "cholera trzustkowa", "wodnista biegunka". [Sz 2/1220]

*

Vineberga operacja - popularna w latach 60. XX w. operacja wszczepienia tętnicy piersiowej wewnętrznej do wytworzonego w mięśniu sercowym tunelu. Metoda rewaskularyzacji pośredniej. Zabieg nie umożliwiał poprawy ukrwienia tętniczego serca ani nie zmniejszał długu tlenowego. [SZ 1/1124]

*

Virchowa triada = 3 zasadnicze przyczyny zakrzepicy żylnej: uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych, zaburzenia przepływu krwi, zmiany w składzie krwi. (Rudolf Virchow; 1856) [SZ 1/1335]

*

Virchowa węzeł/węzły - zob. Troisier's node (Troisiera węzeł) [Kordek 174: powiększony węzeł w lewym dole nadobojczykowym]

*

Vogelsteina teoria = teoria powstawania raka jelita grubego, zgodnie z którą karcynogeneza objemuje ciąg następujących po sobie zmian normalnej błony śluzowej, poprzez nadmierną jej proliferację, powstanie gruczolaka aż do jego przemiany w raka. [Sz 2/752]

*

Volkmanna przykurcz = Przykurcz z niedokrwienia = Zgięciowe ustawienie ręki i palców spowodowane zbliznowaceniem niedokrwionych mięśni zginaczy przedramienia. W 80% przypadków występuje jako powikłanie złamań nadkłykciowych kości ramiennej i dotyczy przeważnie dzieci i młodzieży, częściej chłopców. Przyczyny: zwykle uszkodzenie tętnicy ramiennej odłamem kostnym, krwiakiem, zatorem, długim utrzymaniem opaski zaciskającej. Niejednokrotnie powstaje wskutek niedokładnego nastawienia odłamów lub wadliwego nałożenia opatrunku gipsowego. [Nosz ChN 2/656-657]

[Sz 2/145-146]: Przykurcz niedokrwienny (Volkmanna) należy do powięziowych zespołów uciskowych kończyn. Jest to zespół dolegliwości, do których dochodzi w następstwie powikłań urazów kończyn, najczęściej górnych. Występuje on w przeważającej liczbie przypadków u dzieci, jako powikłanie złamania nadkłykciowego kości ramiennej (75%). 2 okresy:

1.Wczesny (faza niedokrwienia). Objawy pojawiają się w 3-6h po urazie (urazie pierwotnym lub w wyniku działania zespołu reponującego złamanie): ból i zasinienie palców (wynik utrudnienia odpływu żylnego). Następne objawy są wynikiem niedokrwienia tętniczego: zblednięcie lub woskowo-żółte zabarwienie, ograniczenie ruchów czynnych i brak tętna na tętnicy promieniowej. Możliwe pęcherze i zaburzenia czucia aż do braku czucia.

2.Późny (faza przykurczów). Charakteryzuje się wystąpieniem przykurczu i typowym ustawieniem ręki:

oW zgięciu w nadgarstku,

oW Przeproście palców w stawach śródręczno-paliczkowych

oW zgięciu w stawach międzypaliczkowych.

oKciuk znajduje się w zgięciu i przywiedzeniu.

oRęka jest czynnościowo niesprawna, pozbawiona czucia oraz zdolności ruchu.

Volkmanna zespół – Zespół z niedokrwienia Volkmanna. Wczesne powikłanie u dzieci ze złamaniem nadkłykciowym kości ramiennej o typie wyprostnym. Dochodzi do ucisku tętnicy ramiennej o typie wyprostnym miedzy fałdem rozcięgna mięśnia dwugłowego ramienia a bliższym odłamem kości ramiennej. [Moris]

*

Von Hippla i Lindaua choroba = choroba VHL = [SZ 1/55] zespół zwiększonej genetycznej predyspozycji do występowania różnych nowotworów, dziedziczonej autosomalnie dominująco, wywołanej mutacjami germinalnymi genu VHL. Zalicza się: naczyniaki zarodkowe (hemangioblastoma) móżdżku, rdzenia kręgowego i siatkówki, raka jasnokomórkowego nerki, guzy chromochłonne nadnerczy (pheochromocytoma), guzy neuroendokrynne, guzy worka endolimfatycznego (ucho wewnętrzne) i inne rzadsze typy nowotworów.

Nowotwory związane z chorobą VHL często rozwijają się obustronnie, wieloogniskowo oraz w zdecydowanie młodszym wieku (w odróżnieniu od nowotworów niedziedzicznych). 2 typy rodzin obciążonych chorobą VHL:

1.VHL typu 1 (90% przypadków) = nowotwory bez guza chromochłonnego,

2.VHL typu 2 (10% przypadków) = rodziny, w których występuje pheochromocytoma.

*

Wagnera klasyfikacja zespołu stopy cukrzycowej. 6-stopniowa: 0 = bez owrzodzenia, ale wysokie ryzyko owrzodzenia, stopa o zmienionej budowie; 1 =owrzodzenie pełnej grubości skóry [SZ: powierzchowne owrzodzenie]; 2 =owrzodzenie do kości, stawów, ścięgien [SZ: owrzodzenie ze stanem zapalnym skóry i tk. podskórnej]; 3 = zapalenie kości, ropień [SZ: zaawansowana zmiana z zajęciem struktur kostnych, ropowica stopy]; 4 = martwica palców [SZ: miejscowa martwica sucha leczona zachowawczo lub zgorzel wilgotna]; 5 = martwica stopy [SZ: rozległa martwica (kwalifikacja do amputacji)]. [SZ 1/238]

*

Wallace’a reguła = reguła „9” („dziewiątek”), najprostsza i najbardziej przydatna w praktyce klinicznej do oceny powierzchni oparzonej. 9% zajmują: głowa (przód i tył po 4,5%), kończyna górna (licząc łącznie obie strony; 4,5+4,5%); po 18% zajmują: kończyna dolna (każda strona po 9%), tułów (każda strona po 18%). 1% okolica płciowa.

Rozmiar niewielkich powierzchni oparzonych można określać, porównując je z pow. dłoni, która stanowi ok. 1% pow. ciała. [SZ 1/542]

*

Walsha nerve sparing prostatectomy - prostatektomia oszczędzająca pęczki naczyniowo-nerwowe obustronnie (w guzach T1) lub jednostronnie (w guzach T2a) - pozwala zachować potencję po operacji u części chorych. [Moris]

*

Warrena operacja 

= Typ wybiórczego zespolenia wrotno-systemowego wykonywanego w nadciśnieniu wrotnym. Polega na wykonaniu obwodowego zespolenia między ż. śledzionową a żyłą nerkową sposobem koniec [ż. śledzionowej] do boku [ż. nerkowej lewej]. Nie powoduje nasilenia encefalopatii. Po zabiegu wodobrzusze utrzymuje się lub nawet narasta. Operacja Warrena umożliwia zachowanie dowątrobowego przepływu krwi wrotnej. Jest typem dystalnego zespolenia śledzionowo-nerkowego. [Bliższy (czyli leżący bliżej ż.wrotnej) koniec ż. śledzionowej jest zaszyty na głucho, a dalszy odcięty koniec tej żyły jest zespolony z bokiem ż. nerkowej lewej. [Sz 2/882] Typem proksymalnego (bliższego) zespolenia śledzionowo-nerkowego jest operacja Lintona.

*

Warthina guz = gruczolakotorbielak limfatyczny; łagodny guz gruczołów ślinowych. Silnie wychwytując znacznik RI w scyntygrafii izotopowej jest guzem „gorącym”. [LeksRad 108]

*

Webera popręg - w złamaniach rzepki. [Moris]

*

Wermera zespół = MEN-1

germinalna mutacja genu MEN-1

(rozrost lub gruczolak przytarczyc (100%), hormonalnie czynny guz trzustki (75%), guz przedniego płata przysadki (50%), czasem guzy nadnerczy lub rakowiaki.

[Kordek 164]

*

Westermarka objaw = radiologiczny objaw zatorowości płucnej [z wykładu]. Jest to położone obwodowo ognisko przejaśnienia po zatkaniu naczynia płucnego [PLP 203]. Zobacz także > Hamptona objaw

*

Whipple'a operacja (Kor199) - pankreatoduonedektomia = wycięcie głowy trzustki z dwunastnicą i fragmentem żołądka wraz z odźwiernikiem.

[Sz 2/988]: operacja sposobem Whipple’a i Kauscha.

Kausch-Whipple operation = Radical pancreatoduodenectomy for cancer of pancreas. [whonamedit]

Associated persons: Allen Oldfather Whipple

*

Whipple's triad = Diagnostic features of insulinoma of the pancreas.

1. Symptoms and signs of hypoglycaemia: confusion, personality changes, tachycardia, seizure, stupor, coma, focal neurologic findings.

2. Blood sugar levels below 50 mg per 100 mL.

3. Recovery from an attack following the administration of glucose.

Associated persons: Allen Oldfather Whipple. [whonamedit]

*

Whipple'a triada:

1.Samoistna hipoglikemia wywołana wstrzymaniem się od spożywania pokarmów (< 2,5 mmol/L = 45 mg/dL).

2.Objawy hipoglikemii:

- Objawy autonomiczne: poty, uderzenia gorąca, kołatanie serca, częstoskurcz, drżenia rąk, osłabienie, lęk, wilczy głód, nudności.

- Objawy neuroglikopenii: zaburzenia widzenia, zawroty głowy, bóle głowy, splątanie, zaburzenia zachowania (upośledzenie zdolności koncentracji, objawy agresji), parestezje, porażenie połowicze, afazja, drgawki, śpiączka, zgon. (Błędne rozpoznanie: choroby neuropsychiatryczne!)

3.Szybka poprawa stanu klinicznego po doustnym lub dożylnym podaniu glukozy. Wywołany hipoglikemią wilczy głód często powoduje zwiększenie masy ciała. [H1/645-646]

*

Whiteheada zniekształcenie = zwężenie odbytu spowodowane przez okrężne wycięcie guzków krwawniczych. [J-C 269]

*

Wibegra kąt = kąt powierzchni stawowej rzepki w stawie rzepkowo-udowym. W prawidłowo zbudowanym kolanie wynosi 120-140 stopni. [SZ 1/683]

*

Williama i Campbella zespół – występuje we wrodzonych rozstrzeniach oskrzeli, najczęściej związany jest z niedorozwojem chrząstek obwodowych odcinków oskrzeli. [Moris]

*

Wilmsa guz = nephroblastoma = nerczak płodowy [Kordek 317-318],[Sz 2/482-483]

*

Wincklemanna operacja [winkel~] =

[Sz 2/500]: = operacja dużych wodniaków jądra rozwijających się po operacji żylaków powrózka nasiennego. Wodniak jądra w mosznie po operowanej stronie rozwija się u ok. 10% chorych.

[Sz 2/495]: = Fenestracja (okienkowanie) ściany wodniaka. Operacja z dostępu przez kanał pachwinowy wykonywana u dzieci >2.rż. W każdym przypadku należy odszukać i podwiązać  wyrostek pochwowy otrzewnej (połączenie wodniaka z jamą otrzewnej). Pozostawienie łączności z jamą otrzewnej spowoduje nawrót wodniaka.

[Nosz 2/1055]: Operacja polega zawsze na ewakuacji płynu, przecięciu i zaopatrzeniu wyrostka pochwowego otrzewnej (tak jak przy operacji przepukliny pachwinowej). Zamyka się w ten sposób drogę dopływu płynu z jamy otrzewnej. Dodatkowo można przeciąć wzdłuż dalszą część ściany wodniaka i wywinąć przecięte osłonki, zapobiegając w ten sposób ich ponownemu zrośnięciu (operacja sposobem Winkelmana). [Nazwisko napisano nieprawidłowo]. [Nosz 2/1087] Także w Słowniku użyto jeszcze innej nieprawidłowej formy nazwiska: „Operacja Wilkenmanna”.

[Z Chirurgii Dziecięcej]: Wskazanie: Hydrocele testis sin. Status post operationem varicoceles sin.

*

Wunderlicha zespół = Krwawienie do przestrzeni zaotrzewnowej. Występuje w przebiegu Angiomyolipoma (AML) w około 10% przypadków. AML jest guzem bardzo jasnym w usg. Obecność tkanki tłuszczowej wyklucza RCC (Renal Cell Ca). [Kurs atestacyjny jesień 2009]

*

Yamshidiego igła = igła wykorzystywana do biopsji szpiku (trepanobiopsja). Biopsję należy wykonywać z obu grzebieni talerzy biodrowych w znieczuleniu miejscowym (pobranie obustronne zwiększa czułość badania). Pobiera się kostkę materiału o największym wymiarze nie mniejszym niż 2 cm. [SZ 1/780]

*

Younga klasyfikacja złamań miednicy [SZ 1/653]:

LC = lateral compression = kompresja boczna,

APC = anterior-posterior compression = kompresja przednio-tylna,

VC = vertical-sagittal compression = kompresja pionowo-strzałkowa,

CM = combination mechanizm = mechanizm kombinowany; przednie lub tylne złamanie pionowe albo poprzeczne (kombinowany wzór uszkodzenia LC/VC lub LC/APC; niestabilne).

*

Zenkera uchyłek = u. gardłowo-przełykowy (Sz 2/654), także nazywany u. szyjnym (H393). [Poziom kręgu C6]. Najczęściej występujący (70%) uchyłek przełyku. Jest uchyłkiem z wypuklenia. (G 1/257). Powstaje w tzw. trójkącie Killiana. (Sz 2/654). "Wielki uchyłek rzekomy wewnątrz trójkąta Killiana w grzbietowej części przełyku, umiejscowiony często po lewej stronie." (H393). L: resekcja.

*

Zollingera i Ellisona zespół = (ang. Zollinger-Ellison syndrome; ZES) = Gastrinoma = Guz gastrynowy [H1/646]

[Sz 2/1214-1217]: obszerny opis.

*

 

Aby odnaleźć poszukiwany termin najlepiej posłużyć się poleceniem klawiaturowym

Ctrl + F

(= Control + Find) [lub Command + F (w świecie nadgryzionych jabłek)]

i od razu zacząć wpisywać hasło.


Leave the mouse alone! Nie używaj myszy!

Otwiera się dodatkowy pasek wyszukiwania, w którym - w miarę wpisywania kolejnych liter - zmniejsza się liczba dopasowań. Wyszukane pojęcia zostają podświetlone (np. na żółto) i poprzez kolejne naciśnięcia klawisza Enter, można przejrzeć wszystkie miejsca, w których określenie zostało użyte.

Ctrl + F